Naar een spiritualiteit van de verbeelding

Peter Jansen en Tjirk van der Ziel

De laatste jaren slaan wetenschappers ons met rapporten om de oren. Met de flora en fauna gaat het slecht, een uitstervingsgolf is aanstaande en ook de klimaatverandering zal ingrijpende gevolgen hebben. De vinger wijst steevast in onze richting: het is de mensheid die het leven op aarde op het spel zet. Maar deze rapporten raken ons niet werkelijk. Peter Jansen en Tjirk van der Ziel betogen dat we het vooral moeten hebben van ervaring, verbeelding […]

Wat is leven? Hoe virussen onze kijk op het leven en ons ethisch oordeel kunnen veranderen

Het leven begint niet ergens en het is geen ding. Dat is de belangrijkste stelling van Henk Jochemsen. Virussen bestaan uit materiaal dat van ‘leven’ afkomstig is, maar zijn zelf geen leven. Om het met Dooyeweerd te zeggen: ze worden gekenmerkt door hun biotische objectfunctie, niet door een biotische subjectfunctie. Dat klinkt moeilijk, maar na het lezen van dit artikel begrijpt u het. En misschien nog wel meer…  In onze alledaagse ervaring met de wereld […]

Kuyper smeedde het calvinisme tot de belangrijkste wereldbeschouwing in de politiek

Klaas van der Zwaag

Niet de Verlichting, noch de Franse Revolutie, maar het calvinisme was voor Kuyper de bron van vrijheid en gelijkheid van burgerrechten. Hij smeedde het calvinisme tot een belangrijke maatschappelijke en politieke beweging die kon wedijveren met het liberalisme en andere ideologieën van zijn tijd, stelt Johan Snel in gesprek met Klaas van der Zwaag.  Johan Snel, docent journalistiek aan de Christelijke Hogeschool Ede (CHE), is auteur van het boek De zeven levens van Abraham Kuyper. […]

Ecologische paniek en wat daarop volgt

Dat Rome was verwoest door de barbaren was volgens Augustinus geen wraak van de Romeinse goden die in de steek waren gelaten. Sowieso was Rome geen blijvende stad. Tegenover het heersende onrecht moeten we de liefde stellen, vond Augustinus, en vindt ook Roel Kuiper nu ecologische paniek de massa in haar greep houdt.   In de zomer van 2019 speelde een jeugdtheatergroep in Nederland een zelfgemaakt stuk dat zij Titanic noemden. Het theaterstuk was geïnspi­reerd […]

Spitten en niet moe worden – Christelijk geloof als inspiratiebron voor goed werk

Ezen, de vrome boerenknecht uit de roman De tornado van Bé Nijenhuis, stelt zich de nieuwe aarde voor als een plek waar hij eindeloos akkers om kan spitten, zonder moe te worden. Voor Jan van der Stoep staat deze Ezen symbool voor iemand die vanuit een diepe christelijke spiritualiteit zijn werk doet. Werken hoort bij de mens. Een beetje zweten en zwoegen geeft voldoening, maar het kan ook te veel worden. Wat is kortom goed […]

C.S. Lewis als ethicus over integriteit

In de toegepaste ethiek zien we tegenwoordig als centraal begrip ‘integriteit’ opduiken: in het openbaar bestuur, in het bedrijfsleven en recentelijk ook in de wetenschap. Dat klinkt vertrouwd en belangrijk. Maar wat is het? Hoe krijg je het? En wordt er niet verschillend over gedacht? Dat zijn meta-ethische vragen die filosofische reflectie behoeven. Bart Cusveller beantwoordt ze, verrassend, met behulp van C.S. Lewis.   Neem als voorbeeld van integriteit dat van een bekende Nederlander onlangs […]

Individualisering: het plotselinge einde van een uniek experiment (1)

Over opkomst en ondergang van de burgerlijke cultuur Nooit daarvoor en nooit daarna werden de belangen van individu en gemeenschap zo subtiel op elkaar afgestemd als in de burgerlijke cultuur, vindt Govert Buijs. Toch kwam er in de jaren zestig van de vorige eeuw terecht een tegenbeweging op gang. Deze beweging sloeg echter door. Hoe kunnen we in een periode van geradicaliseerde individualisering het christelijk geloof als kompas gebruiken en gemeenschap stichten? Hieronder een analyse […]