Exodus, boek van de bevrijding

Het Bijbelboek Exodus vertelt het grote verhaal van de hoop, de bevrijding van de Israëlische slaven uit het land Egypte. Hierover schreef Jonathan Sacks, emeritus opperrabbijn van Groot-Brittannië, een buitengewoon boeiend boek. Hij behandelt het niet vers voor vers (microscoop) maar per gedeelte (telescoop) volgens het rooster van de wekelijkse Thoralezing. Een paar onderwerpen uit het boek wil ik aanstippen. Hij schrijft over de burgerlijke ongehoorzaamheid van Sifra en Pua; zij gaven een nieuw gezicht […]

Een rijk boek over zorg

Onder redactie van Simon Polinder en Bart Cusveller is de bundel Christelijke zorg – Professional, praktijk en organisatie verschenen. Een rijk boek dat vooral opvalt door het feit dat het een breed palet biedt aan theorieën en denkmodellen over de relatie tussen de praktijk van de zorgverlening en het geloof of de tradities waaraan mensen die in de zorg werken hun inspiratie en motivatie ontlenen. Daarbij is het boek ingedeeld rond drie thema’s: 1) de […]

Jacques Ellul als theoloog

Dit jaar verscheen voor de derde keer een Nederlandse vertaling van een boek van Jacques Ellul, namelijk De grote stad. Een bijbels perspectief. Wie was Ellul als theoloog?   Jacques Ellul werd geboren in 1912 in Bordeaux en overleed in 1994 in zijn woonplaats, het nabijgelegen dorpje Pessac. Officieel was hij hoogleraar in de rechtswetenschap. Maar hij ontwikkelde zich ook tot historicus,[1] socioloog en theoloog. Ellul heeft bewust afgezien van een zuiver academische carrière; bij […]

Waarom tolerantie niet de hoogste waarde kan zijn

Zijn we de laatste jaren toleranter geworden in Nederland? En kan alles wel getolereerd worden? Deze vragen komen aan de orde in het boeiende boek van Marin Terpstra en Theo de Wit. Het eerste deel is vooral beschrijvend en historisch van aard. Daarin komt het gedogen van hard- en softdrugs in Nederland aan de orde, hoe dat wordt verdragen (tolerare). Je zou kunnen stellen dat “Nederland misschien wel bij uitstek het land is waarin vanaf […]

Wat is waarheid?

Pieter de Boer schetst vanuit de praktijk de moeiten die kleven aan waarheidsvinding bij bedrijfsongevallen. Voor mijn werk ben ik regelmatig betrokken bij ongevalsonderzoek. Als veiligheidskundigen worden wij ingehuurd door bedrijven om als onafhankelijke partij een ongeval te onderzoeken. We komen niet om uit te zoeken wie schuldig is, maar om de waarheid boven tafel te krijgen en om daaruit lering te kunnen trekken voor de toekomst. Het onderzoek naar de schuldvraag wordt uitgevoerd door […]

De waarheid van het nieuwe realisme

Met ‘het nieuwe realisme’ verslaat Rutger Bregman wereldwijd zijn duizenden tienduizendtallen. Ook Beatrice de Graaf is om. De meeste mensen deugen vindt ze een “heerlijk boek voor wie echt realistisch wil zijn”. Is dit nieuwe realisme het ware antwoord op nihilisme? In een tijd waarin kanker een bijzaak is geworden, zelfs in de ziekenhuizen, knijpt iedereen zich regelmatig in zijn vel: is dit echt? Of droom ik? Deze wereld lijkt niet meer op die van […]

Terrorisme en geweld

Terrorisme is de weerspiegeling van onze zelfgecreëerde idealistische wereld: volmaakt vanbuiten, leeg vanbinnen. Dat is Peter Blokhuis eens met Jan van Riessen, die er een boek over schreef. We kunnen echter volgens Blokhuis niet terug tot vóór de Verlichting die de weg opende voor dit nihilisme, maar we kunnen wel in gesprek blijven op basis van moreel besef, dat nog altijd aanwezig is.   Waarom zou ik een ander doden? Het gebod “Gij zult niet […]

Een filosofische geschiedenis van de inhaligheid

Hebzucht lijkt in onze tijd genormaliseerd, greed is good. Hoe kunnen we ons er tegen te weer stellen en hoe moeten we onze markteconomie inrichten en onderhouden? Roel Jongeneel doet een studie.   Hebberige bankiers en speculanten waren schuldig aan de economische crisis van 2008, als je toenmalig minister van financiën Wouter Bos mocht geloven. Al snel sloeg de teneur om. Was de burger echt alleen maar een willoos slachtoffer geweest van egoïstische graaiende financiële […]

Friedrich Nietzsche blijft een gevaarlijke verleider

De Engelse schrijfster Sue Prideaux heeft het aangedurfd om aan de talloze publicaties over Nietzsches leven en werk een nieuwe biografie toe te voegen. Ze is daarbij niet over één nacht ijs gegaan, maar heeft grondig onderzoek verricht. Toch blijven volgens Hans Ester ook enkele belangrijke aspecten van Nietzsches werk onderbelicht.   Van alle Duitse filosofen uit de negentiende eeuw is Friedrich Nietzsche (1844-1900) het meest toegankelijk en daardoor levend gebleven. Deze toegankelijkheid is te […]

De vorm van vrijheid

Met onze leeskring hebben het boek van Paul Scheffer besproken. De auteur heeft ons aan het denken gezet. Ook heeft hij mijn mening over immigratie bijgesteld. Scheffer geeft aan dat een wereld zonder grenzen zijn ideaal is. Maar voorlopig is dat nog onbereikbaar. Deze zoektocht naar kosmopolitisme is niet nieuw. Erasmus was hier al mee aan het worstelen. Aan de ene kant gaf hij aan dat we de Turken moeten bestrijden, aan de andere kant […]