De meeste mensen deugen, maar niet deugen kunnen ze allemaal

Hannah Arendt vindt het kwaad oppervlakkig (banaal) en het goede diep. Maar ook het goede kan banaal zijn, volgens Jan Hoogland. In het vorige nummer van Sofie ben ik uitgebreid ingegaan op het thema van de banaliteit van het kwaad bij Hannah Arendt. Ik heb de banaliteit van het kwaad toen omschreven als “de weigering om over zichzelf na te denken, de dialoog aan te gaan en de verantwoordelijkheid te nemen voor het eigen handelen” […]

Wie ben ik als lezer van de briefroman van Zsuzsa Bánk?

Hans Ester is enthousiast over de briefroman Slapen doen we later. Hij legt uit waarom. Een van de mooiste zinnen uit de briefroman Slapen doen we later [oorspronkelijke titel: Schlafen werden wir später] van de Duitse schrijfster Zsuzsa Bánk (geb. 1963) staat in de brief die Márta Horváth op 13 april 2010 aan haar vriendin Johanna Messner schrijft. Márta’s vriend Simon leest het opzienbarende boek De laatste christen van de dissidente Oostenrijkse priester Adolf Holl, […]

In de schaduw van het kalifaat

Net zoals Abraham Kuyper honderd jaar geleden zijn rondreis maakte rond de ‘Oude Wereldzee’, maakte Jacob Hoekman de afgelopen jaren een rondreis, maar dan rond het Arabische hartland Saoedi-Arabië. Hierin neemt hij de lezer mee om het paradigma van het kalifaat in het Midden-Oosten te leren begrijpen. Hij begint met een beschrijving van het Huis der Wijsheid, gesticht in de achtste eeuw in Bagdad dat resulteerde in de gouden eeuw van de islam. In deze […]

De religious turn in internationale betrekkingen

Met de religious turn in internationale betrekkingen, die nauw verbonden is met 9/11, is er meer aandacht gekomen voor de rol van religie in de internationale politiek. Het blijft hierbij vaak bij een analyse van de rol van religieuze actoren en religie als variabele die kan helpen om tot een beter begrip te komen van oorlog, conflict, vrede en samenwerking. In lijn met deze benadering bevat de bundel enkele bijdragen die laten zie hoe de […]

Exodus, boek van de bevrijding

Het Bijbelboek Exodus vertelt het grote verhaal van de hoop, de bevrijding van de Israëlische slaven uit het land Egypte. Hierover schreef Jonathan Sacks, emeritus opperrabbijn van Groot-Brittannië, een buitengewoon boeiend boek. Hij behandelt het niet vers voor vers (microscoop) maar per gedeelte (telescoop) volgens het rooster van de wekelijkse Thoralezing. Een paar onderwerpen uit het boek wil ik aanstippen. Hij schrijft over de burgerlijke ongehoorzaamheid van Sifra en Pua; zij gaven een nieuw gezicht […]

Een rijk boek over zorg

Onder redactie van Simon Polinder en Bart Cusveller is de bundel Christelijke zorg – Professional, praktijk en organisatie verschenen. Een rijk boek dat vooral opvalt door het feit dat het een breed palet biedt aan theorieën en denkmodellen over de relatie tussen de praktijk van de zorgverlening en het geloof of de tradities waaraan mensen die in de zorg werken hun inspiratie en motivatie ontlenen. Daarbij is het boek ingedeeld rond drie thema’s: 1) de […]

Jacques Ellul als theoloog

Dit jaar verscheen voor de derde keer een Nederlandse vertaling van een boek van Jacques Ellul, namelijk De grote stad. Een bijbels perspectief. Wie was Ellul als theoloog?   Jacques Ellul werd geboren in 1912 in Bordeaux en overleed in 1994 in zijn woonplaats, het nabijgelegen dorpje Pessac. Officieel was hij hoogleraar in de rechtswetenschap. Maar hij ontwikkelde zich ook tot historicus,[1] socioloog en theoloog. Ellul heeft bewust afgezien van een zuiver academische carrière; bij […]

Waarom tolerantie niet de hoogste waarde kan zijn

Zijn we de laatste jaren toleranter geworden in Nederland? En kan alles wel getolereerd worden? Deze vragen komen aan de orde in het boeiende boek van Marin Terpstra en Theo de Wit. Het eerste deel is vooral beschrijvend en historisch van aard. Daarin komt het gedogen van hard- en softdrugs in Nederland aan de orde, hoe dat wordt verdragen (tolerare). Je zou kunnen stellen dat “Nederland misschien wel bij uitstek het land is waarin vanaf […]

Wat is waarheid?

Pieter de Boer schetst vanuit de praktijk de moeiten die kleven aan waarheidsvinding bij bedrijfsongevallen. Voor mijn werk ben ik regelmatig betrokken bij ongevalsonderzoek. Als veiligheidskundigen worden wij ingehuurd door bedrijven om als onafhankelijke partij een ongeval te onderzoeken. We komen niet om uit te zoeken wie schuldig is, maar om de waarheid boven tafel te krijgen en om daaruit lering te kunnen trekken voor de toekomst. Het onderzoek naar de schuldvraag wordt uitgevoerd door […]

De waarheid van het nieuwe realisme

Met ‘het nieuwe realisme’ verslaat Rutger Bregman wereldwijd zijn duizenden tienduizendtallen. Ook Beatrice de Graaf is om. De meeste mensen deugen vindt ze een “heerlijk boek voor wie echt realistisch wil zijn”. Is dit nieuwe realisme het ware antwoord op nihilisme? In een tijd waarin kanker een bijzaak is geworden, zelfs in de ziekenhuizen, knijpt iedereen zich regelmatig in zijn vel: is dit echt? Of droom ik? Deze wereld lijkt niet meer op die van […]