Boekbesprekingen

Boekbespreking | Sander Griffioen  Een gangbare opvatting onder wetenschappers en filosofen is dat betrouwbare kennis een toeschouwerspositie buiten of boven de veranderlijke werkelijkheid vereist. Koo van der Wal wil aantonen dat kennis die zo tot stand komt op miskenning, vertekening of geringschatting van grote stukken van de menselijke ervaring berust; en dat een deelnemersperspectief daarentegen wel recht doet aan de ervaring en bovendien leert te beseffen wat het is om ‘participant te zijn in het […]

Boekbespreking | Albert Joosse  Gorgias van Leontini was in de Grieks-Romeinse oudheid beroemd als redenaar, een stijlicoon door zijn weelderige proza. Volgens antieke bronnen is hij meer dan honderd jaar oud geworden (ca. 485-375 misschien), zodat hij niet alleen ouder was dan Socrates maar pas stierf toen Plato tegen de vijftig was. Wie weet. In ieder geval maakte hij deel uit van een generatie denkers – naast Socrates bijvoorbeeld Empedokles, Protagoras, Hippias, Anaxagoras – door […]

Boekbespreking | Franck Meijboom  Dieren zijn overal. We leven samen met miljoenen dieren, die we houden als huisdier, inzetten voor de productie van voeding of die we in de natuur tegenkomen. Dat is in de Bijbel niet wezenlijk anders. Van Genesis tot Openbaring spelen dieren een rol. Soms als bedreiging en gevaar, maar ook als teken van voorspoed of de aanwezigheid van God. Zo beschouwd, is het bijzonder dat de aandacht voor dieren en onze […]

Boekbespreking | Wilco de Vries  In het publieke debat in Nederland wordt christelijk geloof niet vaak gelinkt aan geluk. Geloven wordt eerder gezien als iets beknellends. In Geloven maakt gelukkig laat econoom en theoloog Johan Graafland op basis van wetenschappelijk onderzoek een ander geluid horen. In zijn empirisch onderzoek naar de relatie tussen marktinstituties en kwaliteit van leven of geluk viel het Graafland op dat de variabele ‘geloof’ vaak samenhangt met menselijk geluk. Door middel […]

Boekbespreking | Wilco de vries  Op het schilderij van Théodore Géricault, La monomane de l’envie (circa 1819-1822), staart een oude vrouw loensend naar iets dat we als toeschouwers niet kunnen zien. Haar gezichtsuitdrukking is bedrukt; ze lijkt te lijden aan pijn en afkeer. Afgunst van Rob Compaijen is een commentaar op waar deze vrouw aan lijdt en geeft uiteindelijk ook een remedie voor afgunstige harten: het ontwikkelen van zelfonthechting, een basaal gevoel van er mogen […]

Boekbespreking | Sam Janse  Priesters van de schepping is een verrassend boek, vooral voor hen die bij de oosters-orthodoxe kerken denken aan monniken die eindeloos naar iconen staren en hun aardse tijd uitzitten tot ze naar de hemel mogen. Ioannis Zizioulas (1986-2023) was een bijzondere theoloog. Hij was docent aan verschillende universiteiten en bekleedde daarnaast in de kerk het ambt van metropoliet van Pergamum.  Hij pleitte voor verbondenheid met alles wat leeft en protesteerde vandaaruit […]

Boekbespreking | Marcel Poorthuis  Het controversiële, maar centrale begrip van het offer kent religieuze, filosofische en sociale interpretaties. Dit boek neemt de uitdaging aan om die allemaal te bespreken en vervolgens beknopt ‘de oogst’ ervan te registreren. Zo passeren Jonathan Sacks (erkennen van afhankelijkheid), Durkheim (gemeenschap), Halbertal (offer als teruggave), Noordmans (offer en schuld), Daly (offer als navolging), Girard (offer en geweld) en Van Nistelrooy (offer als zorg) de revue. Hierbij speelt de lastige kwestie […]

Boekbespreking | Rob Compaijen Al eeuwenlang reflecteren christelijke denkers op het kwaad. Gaandeweg is er een invloedrijke traditie ontstaan die meent dat het kwaad in het menselijk bestaan een aantal vaste gestalten aanneemt. Zo sprak de woestijnvader Evagrius van Pontus (345-399), één van de pioniers van deze traditie, over acht kwaadaardige gedachten. De acht werden er naar verloop van tijd zeven en gedachten werden begrepen als karaktertrekken. Het resultaat: zeven hoofdzonden die ons in de […]

Boekrecensie | René van Woudenberg  Er zijn al opvallend veel inleidingen geschreven in de filosofie van Herman Dooyeweerd, en breder in de ‘Wijsbegeerte der wetsidee’, of nog breder in de reformatorische wijsbegeerte. De jongste in deze reeks is het hier te recenseren boek. Het is geschreven door Maarten Verkerk, technisch natuurkundige met bedrijfservaring die zich ontwikkelde tot ethicus, voormalig hoogleraar in de reformatorische wijsbegeerte, en tevens oud lid van de Eerste Kamer. De tweede auteur […]

Boekbespreking | Bart Cusveller  Wat is het toch een groot goed dat de reeks Verantwoording (van Stichting voor Christelijke Filosofie) steeds weer monografieën met origineel werk uitbrengt. Dat is nu opnieuw het geval met de theoloog Pieter Vos, hoogleraar aan de PThU, die een weinig gethematiseerd onderwerp in het protestantse denken centraal stelt: de deugdethiek. Wie weet van de opleving van deugdethiek sinds leidende denkers als Elizabeth Anscombe, Alasdair MacIntyre en Stanley Hauerwas, die weet […]