Boekbesprekingen

Boekbespreking | Wilco de vries  Op het schilderij van Théodore Géricault, La monomane de l’envie (circa 1819-1822), staart een oude vrouw loensend naar iets dat we als toeschouwers niet kunnen zien. Haar gezichtsuitdrukking is bedrukt; ze lijkt te lijden aan pijn en afkeer. Afgunst van Rob Compaijen is een commentaar op waar deze vrouw aan lijdt en geeft uiteindelijk ook een remedie voor afgunstige harten: het ontwikkelen van zelfonthechting, een basaal gevoel van er mogen […]

Boekbespreking | Sam Janse  Priesters van de schepping is een verrassend boek, vooral voor hen die bij de oosters-orthodoxe kerken denken aan monniken die eindeloos naar iconen staren en hun aardse tijd uitzitten tot ze naar de hemel mogen. Ioannis Zizioulas (1986-2023) was een bijzondere theoloog. Hij was docent aan verschillende universiteiten en bekleedde daarnaast in de kerk het ambt van metropoliet van Pergamum.  Hij pleitte voor verbondenheid met alles wat leeft en protesteerde vandaaruit […]

Boekbespreking | Marcel Poorthuis  Het controversiële, maar centrale begrip van het offer kent religieuze, filosofische en sociale interpretaties. Dit boek neemt de uitdaging aan om die allemaal te bespreken en vervolgens beknopt ‘de oogst’ ervan te registreren. Zo passeren Jonathan Sacks (erkennen van afhankelijkheid), Durkheim (gemeenschap), Halbertal (offer als teruggave), Noordmans (offer en schuld), Daly (offer als navolging), Girard (offer en geweld) en Van Nistelrooy (offer als zorg) de revue. Hierbij speelt de lastige kwestie […]

Boekbespreking | Rob Compaijen Al eeuwenlang reflecteren christelijke denkers op het kwaad. Gaandeweg is er een invloedrijke traditie ontstaan die meent dat het kwaad in het menselijk bestaan een aantal vaste gestalten aanneemt. Zo sprak de woestijnvader Evagrius van Pontus (345-399), één van de pioniers van deze traditie, over acht kwaadaardige gedachten. De acht werden er naar verloop van tijd zeven en gedachten werden begrepen als karaktertrekken. Het resultaat: zeven hoofdzonden die ons in de […]

Boekrecensie | René van Woudenberg  Er zijn al opvallend veel inleidingen geschreven in de filosofie van Herman Dooyeweerd, en breder in de ‘Wijsbegeerte der wetsidee’, of nog breder in de reformatorische wijsbegeerte. De jongste in deze reeks is het hier te recenseren boek. Het is geschreven door Maarten Verkerk, technisch natuurkundige met bedrijfservaring die zich ontwikkelde tot ethicus, voormalig hoogleraar in de reformatorische wijsbegeerte, en tevens oud lid van de Eerste Kamer. De tweede auteur […]

Boekbespreking | Bart Cusveller  Wat is het toch een groot goed dat de reeks Verantwoording (van Stichting voor Christelijke Filosofie) steeds weer monografieën met origineel werk uitbrengt. Dat is nu opnieuw het geval met de theoloog Pieter Vos, hoogleraar aan de PThU, die een weinig gethematiseerd onderwerp in het protestantse denken centraal stelt: de deugdethiek. Wie weet van de opleving van deugdethiek sinds leidende denkers als Elizabeth Anscombe, Alasdair MacIntyre en Stanley Hauerwas, die weet […]

Boekbespreking | Joost Hengstmengel Afgelopen september ging René van Woudenberg met emeritaat. Bijna 35 jaar was de filosoof uit Baambrugge verbonden aan de hem zo geliefde Vrije Universiteit (VU). Bij zijn afscheid werd hem door enkele leerlingen een omvangrijke feestbundel aangeboden: Denken voor het leven, met 32 bijdrages uit de kring van vrienden en collega’s. De titel blijkt op Van Woudenberg zelf te slaan. Zijn denkactiviteit lag en ligt nooit stil, verklaren de drie redacteuren […]

In 2013 nam ik een radicaal besluit. Ik trad in bij de Orde der Predikers (Dominicanen). De e-mail was duidelijk. Ik moest mijn baan opzeggen, mijn bezittingen opgeven, en emigreren naar Engeland. Toen kwam de volle omvang van het besluit binnen. De twijfel volgde snel. Ben ik door God uitverkozen voor dit leven? Is dit mijn roeping? Die vragen zijn gebleven. Mijn antwoorden verdiepen zich door de tijd. Studie en contemplatie helpen daarbij, en lezen. […]

De wereld verandert en organisaties staan voor de uitdaging om mee te veranderen. Hoe kunnen zij een gedreven gemeenschap blijven? Hoogland, Van Putten en Van der Stoep proberen deze vraag te beantwoorden voor organisaties die gericht zijn op een maatschappelijk belang. Ze hanteren een driedeling. Allereerst bedoeling: Waartoe bestaat de organisatie? Wat is de zin ervan? Hoe hierover in gesprek gaan? Ten tweede: bezieling. Wat enthousiasmeert mensen? Wat zijn motivatiebronnen? Of, meer dan dat, kunnen […]

“Moeten we ons duidelijker uitspreken tegen het bestaan van God?” Stine Jensen reageert op deze vraag in het pamflet Goddeloos dat in 2024 is verschenen. Ze geeft inzicht in verschillende vormen van atheïsme en laat zien welke bijdrage atheïsten hebben in maatschappelijke vraagstukken. Door haar biografie te integreren in haar betoog is het een fris en aantrekkelijk pamflet dat voor verder gesprek tussen theïsten en atheïsten het lezen waard is. Het pamflet is onderdeel van […]