Voorpagina

Orde

Zou de mate waarin filosofen ordelijk denken en schrijven iets te maken hebben met de mate waarin zij geloven in het bestaan van orde? En wel in die zin dat naarmate iemand sterker overtuigd is van het bestaan van orde in de werkelijkheid, hij of zij ook geneigd is om ordelijker te denken en te schrijven? Mijn gedachten gingen bij het schrijven van dit stuk naar de Sokal-affaire. Alan Sokal is een Amerikaans hoogleraar wis- […]

Terug naar de Middeleeuwen?

Dagelijks ervaren wij dat we niet leven in een overgangstijdperk, maar in een overgang van tijdperken. Niet alleen bepaalde arrangementen die ons leven ordenen zijn aan hun einde, maar onze hele manier van denken ligt op de schop. Dat moet ook, want de lange tijd gebruikelijke manier van denken en de daarop gebaseerde manieren van handelen leidde uiteindelijk tot de ecologische crisis. Erik Borgman gaat in deze situatie te rade bij de middeleeuwse filosoof en […]

Geloof en Rede in de Middeleeuwen

Kan geloof samengaan met bewijs? Veel mensen, zowel gelovigen als ongelovigen, menen van niet. Als geloof te bewijzen was, waarom zou het dan ‘geloof’ heten? Tegelijk is die onbewijsbaarheid een probleem. Moeten wij de kracht waarmee wij iets geloven niet afhankelijk laten zijn van het bewijsmateriaal? Als dat zo is, en geloof is onbewijsbaar, dan moeten wij niet al te vast geloven. ‘Een beetje geloven’ is dan het best haalbare. Maar dat lijkt in strijd […]

Nicolaas van Cusa (1401-1464): filosoof van de eenheid ten tijde van godsdienstoorlog

Suzan Sierksma-Agteres

In de vijftiende eeuw worden de staten in het westen van Europa geconfronteerd met de opmars van de Ottomaanse Turken. De verovering van Constantinopel in 1453 betekende een even grote historische als mentale nederlaag voor het christelijke westen. In deze periode treffen we een kardinaal die juist inzette op godsdienstvrede: Nicolaas van Cusa. Suzan Sierksma-Agteres bespreekt de hoogtepunten uit zijn leven en werken. Welke filosofie ligt ten grondslag aan zijn pogingen een dialoog aan te […]

Christelijke Filosofie: Metafysica of kritische zelfreflectie?

Toen Gerben Groenewoud zijn scriptie over Bonaventura (1217 – 1274) moest verdedigen voor een aantal filosofen aan de Vrije Universiteit, kwam de eerste vraag van een geharnaste aanhanger van de Wijsbegeerte der Wetsidee: had hij zijn tijd niet beter kunnen besteden aan de uitbouw van een christelijke filosofie in plaats van aan een middeleeuwse denker? Groenewoud kreeg geen kans om de kritiek te beantwoorden; de scriptiebegeleider, prof. dr. Meijer C. Smit, greep onmiddellijk in met […]