Voorpagina

Land waar het leven goed is

Het eindexamenthema voor het vak filosofie op het vwo is ‘het goede leven en de vrije markt’. Henk de Vries schreef lange tijd geleden een tekst die naadloos in onze tijd past. Waarlijk een profeet. Tien jaar geleden kreeg ik de volgende vraag voorgelegd: “De maatschappij verandert en jij mag een speech schrijven voor iemand die je beschouwt als de leider van de toekomst. Of als je zelf wilt spreken: welke gelegenheid zou je kiezen […]

Een jaar van vrees en beven

2020 was het jaar van de angst. Alle reacties erop hebben we gezien: verstijven, vechten, vluchten, vuurwerk afsteken, wc-papier hamsteren. Door angst voor de angst liep het iedereen tijdens de eerste golf alvast dun door de broek. De belangrijkste v is overigens de v uit het verhaal van Abraham: vertrouwen. Abram is gesetteld, midlife, kinderloos, weinig toekomst. ’t Zal hier haast zijn gedaan, weet hij. Hier in Haran is het niet. Als de Stem hem […]

Wat is leven? Hoe virussen onze kijk op het leven en ons ethisch oordeel kunnen veranderen

Het leven begint niet ergens en het is geen ding. Dat is de belangrijkste stelling van Henk Jochemsen. Virussen bestaan uit materiaal dat van ‘leven’ afkomstig is, maar zijn zelf geen leven. Om het met Dooyeweerd te zeggen: ze worden gekenmerkt door hun biotische objectfunctie, niet door een biotische subjectfunctie. Dat klinkt moeilijk, maar na het lezen van dit artikel begrijpt u het. En misschien nog wel meer…  In onze alledaagse ervaring met de wereld […]

In beeld

Peter Blokhuis

Kunstschilder Magritte is vooral bekend geworden door het schilderij waarop een pijp staat afgebeeld met daaronder de zin ‘ceci n’est pas une pipe’ (dit is geen pijp). Een weinig verrassende mededeling, zo lijkt het, want een afbeelding van een pijp is zelf geen pijp. Maar als iemand voor het schilderij staat en je vraagt hem “Wat zie je?”, dan zal het antwoord zijn: “Een pijp”. Vraag je “Wat voel je?” – waarbij ik even aanneem dat […]

Comenius droomde over harmonie en vrede in een verscheurde wereld

Klaas van der Zwaag

Hij was een van de grootste geleerden in Europa: Jan Amos Comenius (1592-1670). Een opgejaagde vluchteling uit Tsjechië die als universeel geleerde naam maakte met zijn diepzinnige ‘pansofie’, een filosofische bespiegeling over de eenheid van wetenschappen en van de werkelijkheid. “Hij was een oprechte gelovige voor wie het leven soms pikzwart was door de vervolgingen. Hij beleefde zijn tijd als eindtijd”, zegt politiek filosoof Henk Woldring.   Woldring (77) is emeritus hoogleraar politieke filosofie aan […]