Het moderne individu als abstractie | De actualiteit van Kierkegaards cultuurkritiek

Thema-artikel | Pieter Vos Kierkegaards denken draait om de enkeling en de existentiële opgave van de zelfwording. Daarmee lijkt hij een typisch modern individualisme te propageren. Kierkegaards filosofie bevat echter ook een cultuurkritiek waarin het moderne individu als een abstracte verschijning opdoemt. In dit artikel laat Pieter Vos zien dat Kierkegaards kritiek op het abstracte individu juist de achtergrond vormt van zijn pleidooi voor individuele zelfwording. Søren Kierkegaard (1813-1855) leefde in een periode van ingrijpende […]

Wie was Søren Kierkegaard?

Een korte biografie Søren Aabye Kierkegaard wordt op 5 mei 1813 als jongste van zeven kinderen in Kopenhagen geboren. Zijn vader, Michael, was van een arm jongetje in Jutland opgeklommen tot een van de rijkste inwoners van de stad. Søren studeert van 1830 tot 1840 theologie en gaat daarna de predikantenopleiding volgen, maar promoveert in 1841 in de filosofie. Dat is ook de periode waarin hij zijn verloving met Regine Olsen na een jaar verbreekt. […]

Een religieus schrijver

Thema-artikel | Geert Jan Blanken Wie was Søren Kierkegaard eigenlijk? Hoe verliep zijn leven? En is er een rode draad te ontdekken in zijn filosofie? In dit inleidende artikel gaat Geert Jan Blanken in op deze vragen, waarbij hij zich concentreert op Kierkegaard als religieus schrijver. De levensweg van de Deense denker blijkt er een door angst en vertwijfeling heen naar vrijheid en vreugde. ‘Een religieus schrijver’, zo noemt Søren Kierkegaard (1813 – 1855) zichzelf […]

Rentmeesters gevraagd! Roeping en werk in een tijd van disruptie 

Thema-artikel | Jan van der Stoep   Een belangrijke plek waarin we naar zin en betekenis zoeken is ons werk. We willen het goede doen voor anderen en de wereld op een betere manier achterlaten. Maar hoe realiseren we een verandering die ook daadwerkelijk beklijft? Hoe zijn we goede rentmeesters in een wereld waarin bestaande zekerheden wegvallen? Op deze vragen wil Jan van der Stoep in dit artikel een antwoord geven.    Waar vroeger onze natuurlijke omgeving […]

Ervaringsdeskundigheid in de psychiatrie 

Thema-artikel | Gerrit Glas  In veel teams in de ggz spelen ervaringsdeskundigen inmiddels een niet meer weg te denken rol. De inzet van ervaringsdeskundigen werkt in de praktijk drempelverlagend en helpt ook bij de vertaling van wat de professional zegt. Omgekeerd kan de ervaringsdeskundige doorvragen als deze merkt dat signalen van de patiënt door hulpverleners niet goed worden opgepakt. Gerrit Glas onderzoekt hoe we dit nieuwe verschijnsel moeten duiden.  Ervaringsdeskundigen voeren gesprekken, alleen of samen […]

Impact als ambivalent verlangen in werk en organisatie 

Thema-artikel | Robert van Putten   Een opvallende ontwikkeling in de wereld van werk en organisatie is de opmars van het woord ‘impact’. In dit artikel ontrafelt Robert van Putten deze opmars. Hij peilt wat de populariteit van impact ons leert over ons verlangen naar goed werk doen. Hoewel impact uitdrukking geeft aan verlangen van betekenis te zijn, lijkt het begrip normatief gezien leeg. En precies daarom is impacttaal hanteren niet zonder risico. Hoe verstandig met […]

Liefde in organisaties: roeping en offer 

Thema-artikel | Henri Slob  Wat heeft liefde van doen met de wereld van het werk? Is het niet veeleer een begrip dat thuishoort in de privésfeer of wellicht in het denken over vriendschap? Henri Slob betoogt dat liefde wel degelijk een plaats heeft in de wereld van werken en organiseren. Puttend uit klassieke en moderne denkers vertaalt hij liefde naar de organisatiecontext. Daarbij presenteert hij voorbeelden uit eigen casestudies.  Het denken over liefde is voor […]

Over hoe we door de medische wetenschap grip op ons bestaan proberen te krijgen 

Thema-artikel | Theo Boer  We leven in tijden waarin de technologie steeds vaker en intensiever wordt ingezet om ons leven beheersbaar te maken en onze kwaliteit van leven te verhogen. Kunstmatige intelligentie is één van de manieren, de geneeskunde een andere. Sommigen vinden dit alles vooral geweldig, anderen slaan alarm en benadrukken de risico’s en weer anderen zoeken volgens goed wijsgerig gebruik naar middenwegen. In deze bijdrage verkent hoogleraar Ethiek van de Gezondheidszorg Theo Boer […]

Maakbaar of kwetsbaar?

Thema-artikel | Adriana Kater-Kuipers  Waar ligt de grens van gebruik van techniek om lijden te voorkomen bij een nieuwe generatie? Welke consequenties heeft embryoselectie voor embryo’s, voor wensouders en voor de maatschappij? Hoe kijken we eigenlijk aan tegen de waarde van nieuw, ongeboren menselijk leven? In dit artikel bespreekt Adriana Kater-Kuipers de ethische dilemma’s die de mogelijkheid van genetisch onderzoek voorafgaand aan een zwangerschap met zich meebrengt.   De komst van ivf (in vitrofertilisatie) heeft een […]

Vergrijzing en de vraag naar het goede (samen)leven 

Thema-artikel | Geert Jan Spijker, Ria den Hertog-Voortman en Robert van Putten  Een groot thema op het snijvlak van volksgezondheid en samenleving is de toenemende vergrijzing. De komende vijftien jaar neemt het aantal ouderen in verhouding fors toe, terwijl het zorgbudget en de beschikbare hulp van professionals en mantelzorgers onder druk staat. Naast praktische uitdagingen, brengt dat ook fundamentele vragen mee over het goede leven van ouderen en het goed samenleven met ouderen. Dit artikel […]