Onderwijs – Sophie Online

Kierkegaard als pedagoog

Cultuur & maatschappij, Essay, Onderwijs

Essay | Marja van Nieuwkerk Wat kan Søren Kierkegaard betekenen voor de actuele discussie rond persoonsvorming in het onderwijs? Marja van Nieuwkerk laat zien dat Kierkegaards schrijverschap een proces van voortdurende zelfvorming is. Aan de hand van zijn meest filosofische pseudoniem Johannes Climacus, bespreekt zij wat een leraar vermag en wat de ‘lezer-leerling voor altijd’ te doen staat. Zij verbindt Kierkegaards ideeën met de hedendaagse denkers Gert Biesta en Renée van Riessen, die meer aandacht […]

Vollenhoven in Zuid-Afrika. Een crash course christelijk filosoferen

Geschiedenis, Onderwijs, Thema-artikel

Thema-artikel | Rob Nijhoff Eerder in deze Sophie schetste Sander Griffioen al een beeld van prof. D.H.Th. Vollenhoven (1892-1978). Vlak voordat hij emeriteerde als hoogleraar, maakte hij een reis naar Zuid-Afrika om daar gastcolleges te geven. Hieronder, zoomt Rob Nijhoff in op deze colleges. Deze zijn niet alleen grotendeels op band bewaard gebleven, de Nederlandse uitgave ervan verschijnt nu ook in Engelse vertaling. En ze roepen de vraag op: wat gaf de gerijpte Vollenhoven met […]

Hannah Arendt en Burgerschapsvorming in het Binnenveld

Hanke de Vries-van den Ende Filosofie en maatschappij, Onderwijs, Thema-artikel

In een gepolariseerde samenleving is de burgerschapsopdracht bedoeld om wederzijds begrip te bevorderen. Aan de hand van Hannah Arendts werk over vorming en onderwijs en lesmateriaal over het Binnenveld—een microkosmos van de ruimtelijke dilemma’s en tegenovergestelde belangen waar Nederland mee worstelt—geeft Hanke de Vries-van den Ende duiding aan hoe burgerschap vormgegeven kan worden te midden van een politiek en sociaal krachtenveld. Burgerschapsopdracht In de Wet op het Primair Onderwijs (WPO) en de Wet op het […]

Land waar het leven goed is

Henk J. de Vries Jaargang 11 - 2021, Kuyper - Abraham, Onderwijs, Slagen met filosofie

Het eindexamenthema voor het vak filosofie op het vwo is ‘het goede leven en de vrije markt’. Henk de Vries schreef lange tijd geleden een tekst die naadloos in onze tijd past. Waarlijk een profeet. Tien jaar geleden kreeg ik de volgende vraag voorgelegd: “De maatschappij verandert en jij mag een speech schrijven voor iemand die je beschouwt als de leider van de toekomst. Of als je zelf wilt spreken: welke gelegenheid zou je kiezen […]

Er is geen recept voor christelijk onderwijs

Bram de Muynck en Piet Murre Jaargang 10 - 2020, Onderwijs

Bij christelijk onderwijs denken we wellicht aan een stevige grondslag, lijvige identiteitsdocumenten, specifiek lesmateriaal, de persoon van de leerkracht en nauwlettende verantwoording. Maar dat is volgens de Brits-Amerikaanse pedagoog David Smith niet de kern. Bram de Muynck en Piet Murre leggen uit wat we in de specifieke Nederlandse context van Smith kunnen leren. Nadat Nathan, brugklasleerling van dertien jaar, acht weken niet naar school was geweest, bleek hij ineens veel lekkerder in zijn vel […]

Onderwijs, mensverbetering en het najagen van het goede

David Lewin Jaargang 09 - 2019, Natuur & techniek, Onderwijs

Onderwijs is erop gericht van iemand een ‘beter’ mens te maken. Maar als we tegenwoordig spreken over mensverbetering gaat het vaak over iets anders, namelijk technologische mensverbetering, of – wat in het Nederlands inmiddels een gangbare term is – human enhancement. In dit artikel gaat het over de relatie tussen die twee vormen van verbetering. Filosofie van onderwijs en filosofie van technologie komen hier bij elkaar en we zitten ook dicht bij de theologie. Kunnen we […]

Integrale kennis

Peter Blokhuis Jaargang 09 - 2019, Onderwijs

Kennis van objecten en kennis van vaardigheden noemt Peter Blokhuis integrale kennis. Om deze kennis gaat het in het beroepsonderwijs. Theorie en praktijk moeten daarin gelijk opgaan. Leerlingen in het beroepsonderwijs hebben weinig aan abstracte kennis. Toch is het leren kennen los van een praktische betekenis eveneens van belang, om tot waardering van het gekende te kunnen komen. Mensen leven niet zonder kennis. In hun kennen zijn ze verbonden met de wereld om hen […]