Grondmotief

In ‘Grondmotief’ wordt een kernbegrip uit de reformatorische wijsbegeerte of theologie uitgediept en geactualiseerd. Deze keer het begrip ‘rentmeesterschap’. Anke Teeuw gaat aan de hand van het denken van Calvijn, Kuyper en Goudzwaard op zoek naar de betekenis van het begrip rentmeesterschap voor vandaag de dag. Kan het begrip bijdragen aan het floreren van mens en natuur? Het begrip rentmeesterschap – of stewardship – is niet meer weg te denken uit het maatschappelijk debat. Zo […]

Het begrippenpaar ‘levens- en wereldbeschouwing’ behoort tot het standaardvocabulaire van het neocalvinisme. Wat is het eigenlijk en hoe verhoudt het zich tot de wijsbegeerte? In deze bijdrage geeft Bas Hengstmengel een introductie. Na een kort opstapje via de filosofiegeschiedenis en het denken van Abraham Kuyper legt hij de nadruk op het gebruik van het begrippenpaar bij Herman Dooyeweerd, mede in verhouding tot andere kernelementen in diens filosofie. In de Engelstalige literatuur wordt veelal van worldview […]

In ‘Grondmotief’ wordt een kernbegrip uit de reformatorische wijsbegeerte of theologie uitgediept en geactualiseerd. Deze keer is het woord ‘Grondmotief’ zelf aan de beurt: Sander Griffioen verkent dit begrip vanuit de grondbeginselen van de reformatorische wijsbegeerte. ‘Grondmotief’ was en is een allesbehalve gangbaar woord. Het grote Woordenboek der Nederlansche Taal noemt het alleen terloops, en wel als synoniem van ‘leidmotief’ of ‘thema’ van een muziekstuk of literaire tekst. Binnen de Reformatorische wijsbegeerte vertoont het een […]

In ‘Grondmotief’ wordt een kernbegrip uit de reformatorische wijsbegeerte of theologie uitgediept en geactualiseerd. Deze keer het begrip ‘ontsluiting’ uit de filosofie van Herman Dooyeweerd door Jan van der Stoep. Het begrip heeft een belangrijke rol gespeeld in het reformatorisch wijsgerige denken over cultuurontwikkeling. Wat betekent het begrip precies? Hoe helpt het ons om cultuurontwikkeling te duiden? En welke kritiek is er op het begrip gekomen? Mensen, zo stelt Dooyeweerd, zijn cultuurvormende wezens. Ze vormen […]

In ‘Grondmotief’ wordt een kernbegrip uit de reformatorische wijsbegeerte of theologie uitgediept en geactualiseerd. Deze keer het begrip ‘zin’ in het denken van Herman Dooyeweerd. Betekenis, waarde, zin. Het zijn grote woorden, ook voor een filosoof. Wat maakt dat iets zin heeft? In onze tijd zijn we geneigd zin te ontlenen aan onszelf. We hechten waarde aan mensen met wie we ons verbonden voelen, aan dingen die we tot stand brengen, aan onze idealen, en […]