Boekbesprekingen

In De redding van de vrije wil neemt Rob Wiche de lezer mee langs een aantal klassieke en hedendaagse denkers over het vraagstuk van de vrije wil. Het boek biedt een veelheid aan analyses en filosofische perspectieven, maar laat de lezer uiteindelijk achter met meer vragen dan antwoorden. Het vrije wil debat is in essentie te herleiden tot de vraag of mensen daadwerkelijk vrij zijn in hun handelingen en de keuzes die ze maken. Twee […]

Descartes werkt in zijn Regulae ad directionem ingenii regels uit om het verstand te leiden en zo door kritisch denken de waarheid te vinden. Een beknopte versie van deze regels zou hij later opnemen in zijn methode voor de wetenschappen. In Wat is nou waar? reiken Rik Peels en Jeroen de Ridder eveneens regels aan voor goed en helder denken, maar dan regels die vooral bedoeld zijn voor onze tijd van sociale media, informatieovervloed, filterbubbels, […]

In Het mysterie van God, dat vertaald werk van Anselmus van Canterbury bevat, duiken drie van de beroemdste zinsneden uit de filosofische theologie op: fides quaerens intellectum (geloof op zoek naar begrip), credo ut intelligam (ik geloof om te begrijpen) en nisi credideritis, non intelligetis (jullie zullen niet begrijpen, tenzij jullie geloven). Voor wie kennis willen nemen van de context van deze veel gebezigde oneliners maar het Latijn niet machtig zijn, is dit boek een […]

De filosofie kent een lange traditie van ‘godsbewijzen’. Met de teloorgang van de klassieke metafysica boetten echter ook godsbewijzen aan relevantie in. Wanneer het bovenzintuiglijke niet bestaat of niet kenbaar is, is er ook niet veel zinvols over te beweren, laat staan iets te bewijzen. Godsbewijzen gingen behoren tot de geschiedenisboeken van de filosofie. Terwijl het logisch-positivisme welig tierde, vond echter in de tweede helft van de vorige eeuw in nota bene de analytische wijsbegeerte […]

De Duitse socioloog Hartmut Rosa (1965) heeft sinds de publicatie van zijn boek Resonanz in 2016 grote opgang gemaakt. Zijn resonantietheorie en zijn daaronder liggende kritiek op de moderniteit roepen in brede kring veel herkenning op. Rosa groeide in korte tijd uit tot een bekende intellectueel, inmiddels ook ver buiten Duitsland. De lezer van zijn hoofdwerk kon altijd al wel een verbinding met het christelijk geloof vermoeden. In zijn vertaalde lezing Democratie vraagt om religie […]

Milieuproblematiek, kernwapens en -energie, genetische modificatie, computers die ons vervangen, het zijn thema’s die sinds 1970 niet aan relevantie ingeboet hebben. Niet verwonderlijk dat sommigen oproepen om moderne techniek volledig af te zweren; we moeten terug naar de natuur. Hoe moeten we ons als christenen verhouden tot techniek? De afgelopen vijftig jaar schreef Egbert Schuurman tientallen essays over deze vraag, waarvan er dertien in dit boek zijn opgenomen. De essays zijn qua hoofdlijn zeer vergelijkbaar, […]

God in bits & bytes is de theologisch-filosofische reflectie van Marcel Barnard op zijn eigen overgang van analoog naar digitaal leven. Wie in de vorige eeuw ging studeren, kon zijn of haar scriptie niet opslaan op het web. Nu heeft hij al zijn werk in zijn broekzak en kan hij met een paar swipes alles terugvinden wat hij ooit geschreven heeft. Barnard beschrijft in zijn inleiding dat hij weliswaar meegegaan is in het info-technologische leven, […]

In het jaar 579 vertrok de monnik Augustinus, in opdracht van paus Gregorius de Grote, vanuit Rome naar de Britse Eilanden om de Saksische koning Ethelbert tot het christendom te bekeren. Naast het evangelie bracht de missie ook iets anders mee: de handboeken van een onderwijsideaal dat lang daarvoor al tot bloei was gekomen. In zijn lijvige proefschrift over goed onderwijs in een democratie haalt Jordi Wiersma deze missie aan om aan te tonen hoe […]

In de “noot van de vertaler” vertelt vertaler Mark Wildschut hoe Hannah Arendt na de Tweede Wereldoorlog lange tijd tevergeefs zocht in antiquariaten naar een exemplaar van haar proefschrift. De anekdote illustreert dat Arendts werk over Augustinus’ liefdesbegrip geen standaardwerk was. En eerlijk is eerlijk, als Arendt niet een bekende filosoof was geworden, zou haar boek in vergetelheid zijn geraakt. Arendts interpretatie van Augustinus is te eigenzinnig en idiosyncratisch om als standaard te gelden. Het […]