Is de donut-economie de oplossing voor de 21e eeuw?

Een lineaire economie die uitgaat van oneindige groei loopt vast in haar eigen succes. De aarde is niet onuitputtelijk. De Engelse econome Kate Raworth pleit daarom voor een ‘donut-economie’.  Volgens haar is met name in de voedselsector nieuw leiderschap nodig. Ze wordt op haar wenken bediend door onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit Schouten, die onlangs haar visie lanceerde en daarin als richting aangaf dat de landbouw meer een kringloop-economie moet gaan worden.   […]

De heilige dwaze vrouw in Hadewijch

In hun onaangepastheid vormden heilige dwazen in de middeleeuwen een kritiek op de gevestigde sociale en kerkelijke orde. Het ging hun echter niet om revolte zonder meer. Heilige idioten respecteren immers altijd voluit de belangrijkste principes van het geloof. In het werk van middeleeuwse dichteres Hadewijch wordt dit motief zichtbaar. Jan van den Brink onderzoekt hoe dit motief is aangepast aan de context van de 21e eeuw in de film Hadewijch uit 2009.   Een […]

Leren van morele voorbeelden

“Als je van beren leren kan, van slimme beren leren kan, is dat iets wat je echt proberen moet, want (…) beren zijn als leraar beregoed”, zingt beer Baloe in Jungle Book. Pieter Vos gaat na hoe dat precies werkt, moreel leren van beregoede voorbeelden.   Sinds de opleving van de deugdethiek in de jaren tachtig is een indrukwekkende hoeveelheid literatuur verschenen waarin morele vorming wordt opgevat als karaktervorming en het cultiveren van deugden. Een […]

Wat zijn waarden? – Een plaatsbepaling binnen de filosofie van Dooyeweerd

Christine Boshuijzen-van Burken

In het artikel op de vorige pagina’s las u op welke wijze de aspectenleer van Dooyeweerd vruchtbaar gemaakt kan worden in de praktijk, in casu het opvangen van vluchtelingen. Welke plaats hebben waarden echter in die filosofie? We zijn vertrouwd met de begrippen wet en wetmatigheid en met het normatieve karakter van de aspecten. Hoe verhouden wetten en normen zich tot het populaire begrip waarden? Christine Boshuijzen-van Burken geeft de aftrap voor bezinning hierop.   […]

Waarden in de vluchtelingenketen

Christine Boshuijzen-van Burken

Christine Boshuijzen doet onderzoek naar problemen die vluchtelingen ervaren in de vluchtelingenketen. Waar problemen optreden zijn waarden in het geding, is haar uitgangspunt. Met behulp van de aspectenleer van Dooyeweerd spoort ze die waarden op en duidt daarmee de problemen.   Wereldwijd zijn er bijna zestig miljoen mensen op de vlucht voor oorlog en geweld (www.ind.nl, 15 augustus 2018). Tegen het einde van 2016 waren er volgens UNHCR over de hele wereld 2,9 miljoen asielzoekers. […]

Illustratie, Is het geschrift Over de kosmos een echte Aristoteles?

Is het geschrift Over de kosmos een echte Aristoteles?

De vraag naar de echtheid van het auteurschap van een heel oud boek dat bijna niemand kent, lijkt uitsluitend iets voor hobbyisten. Toch kan er veel afhangen van het antwoord. In het geval van Aristoteles’ geschrift Over de kosmos, bijvoorbeeld, de herkomst van die wonderlijke woorden uit Johannes 1. Bram Bos wijdt ons in in een specialistische en boeiende discussie. Over Aristoteles, de Griekse filosoof die leefde van 384-322 voor Christus, is wel vaker geschreven. […]

Illustratie, Het motief van de ‘gouden keten’

Het motief van de ‘gouden keten’

Aristoteles’ vader was als hofarts werkzaam voor koning Amyntas van Macedonië. De latere koning Philippus II had voor de opleiding van zijn zoon Alexander de hulp van Aristoteles ingeroepen. Die heeft toen, niet in de hoofdstad Pella, maar in het kleine provinciestadje Mieza, leidinggegeven aan een soort eliteschool. Daar is in ieder geval Homerus goed bestudeerd, want later, toen Alexander de wereld introk om die te veroveren, had hij op zijn veldtochten altijd de tekst […]

Tomáš Halík

Tomáš Halík: veerman tussen gelovigen en atheïsten

De Tsjechische priester en filosoof Halík verslaat zijn duizenden. Rob Nijhoff vertelt Halíks levensverhaal. Wie boeken van Tomáš Halík leest, kan zomaar het beeld krijgen dat Halik een paling is die je lastig beet kunt pakken. En inderdaad, dat niet-beetkunnen-pakken is zeker een kenmerk van het type christenzijn waar hij voor staat. Toch betekent dat niet dat hij een gladde aal is, of een permanent twijfelende Thomas. Halík staat en gaat wel ergens voor. Met […]

Illustratie, Liefhebben zonder oordeel

Liefhebben zonder oordeel

Marije Vermaas legt haar persoonlijke ervaringen met de zorg naast haar eigen drijfveren in haar werk. Het was een donderdag, een dag tussen collegedagen in. Ik was naar het ouderlijk huis afgereisd om met mijn zeer zieke vader naar het ziekenhuis te gaan. Mijn kleine Amsterdamse studentenkamertje verruilde ik voor een klein zolderkamertje bij mijn ouders in huis om voor hen te zorgen. Mijn vader was ernstig ziek, mijn moeder was al in de rouw. […]

Illustratie, Filosoferen over landbouw - Het gelijk en ongelijk van Wendel Berry

Filosoferen over landbouw – Het gelijk en ongelijk van Wendel Berry

Wendel Berry is een prominente vertegenwoordiger van de Amerikaanse beweging van Agrarianists. Voor Roel Jongeneel is zijn landbouwfilosofie prikkelend, maar uiteindelijk toch te romantisch. Hoe moet het dan wel met onze landbouw? Wat is goed rentmeesterschap? Roel Jongeneel stelt vijf normen voor. De verhouding mens/natuur en het vinden van de goede balans daartussen is en blijft een intrigerende kwestie. Ook de christelijke gemeenschap is daar allesbehalve klaar mee. Hoe moet of mag je met de […]