Zorg & opvoeding – Sophie Online

Ervaringsdeskundigheid in de psychiatrie

Thema-artikel | Gerrit Glas In veel teams in de ggz spelen ervaringsdeskundigen inmiddels een niet meer weg te denken rol. De inzet van ervaringsdeskundigen werkt in de praktijk drempelverlagend en helpt ook bij de vertaling van wat de professional zegt. Omgekeerd kan de ervaringsdeskundige doorvragen als deze merkt dat signalen van de patiënt door hulpverleners niet goed worden opgepakt. Gerrit Glas onderzoekt hoe we dit nieuwe verschijnsel moeten duiden. Ervaringsdeskundigen voeren gesprekken, alleen of samen […]

Over hoe we door de medische wetenschap grip op ons bestaan proberen te krijgen

Thema-artikel, Zorg & opvoeding

Thema-artikel | Theo Boer We leven in tijden waarin de technologie steeds vaker en intensiever wordt ingezet om ons leven beheersbaar te maken en onze kwaliteit van leven te verhogen. Kunstmatige intelligentie is één van de manieren, de geneeskunde een andere. Sommigen vinden dit alles vooral geweldig, anderen slaan alarm en benadrukken de risico’s en weer anderen zoeken volgens goed wijsgerig gebruik naar middenwegen. In deze bijdrage verkent hoogleraar Ethiek van de Gezondheidszorg Theo Boer […]

Maakbaar of kwetsbaar?

Thema-artikel, Zorg & opvoeding

Thema-artikel | Adriana Kater-Kuipers Waar ligt de grens van gebruik van techniek om lijden te voorkomen bij een nieuwe generatie? Welke consequenties heeft embryoselectie voor embryo’s, voor wensouders en voor de maatschappij? Hoe kijken we eigenlijk aan tegen de waarde van nieuw, ongeboren menselijk leven? In dit artikel bespreekt Adriana Kater-Kuipers de ethische dilemma’s die de mogelijkheid van genetisch onderzoek voorafgaand aan een zwangerschap met zich meebrengt. De komst van ivf (in vitrofertilisatie) heeft een […]

Vergrijzing en de vraag naar het goede (samen)leven

Thema-artikel, Zorg & opvoeding

Thema-artikel | Geert Jan Spijker, Ria den Hertog-Voortman en Robert van Putten Een groot thema op het snijvlak van volksgezondheid en samenleving is de toenemende vergrijzing. De komende vijftien jaar neemt het aantal ouderen in verhouding fors toe, terwijl het zorgbudget en de beschikbare hulp van professionals en mantelzorgers onder druk staat. Naast praktische uitdagingen, brengt dat ook fundamentele vragen mee over het goede leven van ouderen en het goed samenleven met ouderen. Dit artikel […]

Autonomie en gemeenschap in ggz en kerk

Bert Loonstra Jaargang 09 - 2019, Zorg & opvoeding

Staat autonomie haaks op heteronomie? En staat daarmee de aandacht voor versterking van de autonomie binnen professionele hulpverlening ook haaks op de heteronome basis van geloofsgemeenschappen? Bert Loonstra analyseert het dilemma door te onderscheiden in rationele, emotionele en morele autonomie. De geestelijke gezondheidszorg (ggz) en de kerk hebben een dilemma waarvan ze zich vaak niet bewust zijn. Deze bijdrage brengt het dilemma in beeld en zoekt naar een oplossing. Veel therapie is georiënteerd op […]

Comenius, filosoof van de eenheid en harmonie

Klaas van der Zwaag Jaargang 09 - 2019, Zorg & opvoeding

De werkelijkheid is één. Jan Amos Comenius (1592-1670), filosoof, theoloog, orthopedagoog en diplomaat, zette de grondlijnen van een ‘pansofie’ uiteen, een totaalvisie op de werkelijkheid, waarin wereld, mens en God een intrinsieke samenhang vertonen. Hij benadrukte als christenhumanist de morele en godsdienstige vorming van de mens. Comenius was een uit Tsjechië afkomstige oorlogsvluchteling (hij heette oorspronkelijk Jan Komenský) die de laatste veertien jaar van zijn leven in Amsterdam doorbracht. Hij publiceerde daar vele werken […]

Een pedagogiek van de hoop

Jan Marten Praamsma en Danielle van de Koot-Dees Jaargang 09 - 2019, Zorg & opvoeding

Das menschliche Leben bleibt in den unaufhebbaren Gegensatz zwischen Verzweiflung und Vertrauen, zwischen Hoffnungslosigkeit und Hoffnung, in diesen ewigen Wechselgesang zwischen Hölle und Himmel, hineingestellt (Bollnow, 1955) Over hoop worden veel mooie dingen gezegd en geschreven. Hoop vormt de grondstof van ons bestaan. Hoop is gerichtheid op de toekomst, op ontwikkeling, op groei, op nieuw leven. Onze wereld is een hoopvolle wereld, ons bestaan een hoopvol bestaan. Maar… hoop komt niet alleen. De […]

Leren van morele voorbeelden

Pieter Vos Jaargang 08 - 2018, Zorg & opvoeding

“Als je van beren leren kan, van slimme beren leren kan, is dat iets wat je echt proberen moet, want (…) beren zijn als leraar beregoed”, zingt beer Baloe in Jungle Book. Pieter Vos gaat na hoe dat precies werkt, moreel leren van beregoede voorbeelden. Sinds de opleving van de deugdethiek in de jaren tachtig is een indrukwekkende hoeveelheid literatuur verschenen waarin morele vorming wordt opgevat als karaktervorming en het cultiveren van deugden. Een […]

Liefhebben zonder oordeel

Marije Vermaas Jaargang 08 - 2018, Zorg & opvoeding

Marije Vermaas legt haar persoonlijke ervaringen met de zorg naast haar eigen drijfveren in haar werk. Het was een donderdag, een dag tussen collegedagen in. Ik was naar het ouderlijk huis afgereisd om met mijn zeer zieke vader naar het ziekenhuis te gaan. Mijn kleine Amsterdamse studentenkamertje verruilde ik voor een klein zolderkamertje bij mijn ouders in huis om voor hen te zorgen. Mijn vader was ernstig ziek, mijn moeder was al in de rouw. […]

Shalom en de christelijke identiteit in het onderwijs

Nicholas Wolterstorff Wolterstorff, Zorg & opvoeding

Nadat hij aanvankelijk werd geïnspireerd door Abraham Kuyper en diens idee van de levensbeschouwelijkheid van de onderwijspraktijk, heeft Wolterstorff daar steeds meer afstand van genomen. Kuypers benadering is uiteindelijk te intellectualistisch, vindt hij. Het Bijbelse begrip shalom biedt een waardevol alternatief. De algemene structuur van het onderwijssysteem in de Verenigde Staten wijkt af van die van het Nederlandse. Ik zal het Amerikaanse systeem in het kort bespreken. Op het basis- en voortgezet niveau is er […]