De kleur paars

Willem J. Ouweneel

In 1985 verscheen een schitterende film van Steven Spielberg, The Color Purple (‘De kleur paars’) genaamd, waarin twee Afro-Amerikaanse actrices voorkomen die sindsdien wereldberoemd zijn geworden: Whoopi Goldberg en Oprah Winfrey. De film is gebaseerd op een brievenroman van Alice Walker uit 1982, een boek waarvoor zij de bekende Amerikaanse Pulitzer-prijs kreeg. Drie vrouwen, drie kanjers: Goldberg als activiste, Winfrey als presentatrice, Walker als feministe. Vooral Oprah (eigenlijk Orpah, genoemd naar de vrouw uit het […]

Aart Nederveen – Fysicus, vroedvrouw, schrijver en vooral geen dominee

Het licht dat Aart Nederveen op de wereld laat schijnen komt door heel veel wiskunde tot stand. De output kennen we als MRI-scans. Beelden van de werkelijkheid, maar zijn die beelden waar? Kun je er zomaar op vertrouwen? Voor Aart is het ‘maar’ een bril. Om van waarde te kunnen zijn voor de medische wetenschap moeten wat hem betreft ook veel andere brillen opgezet worden. Aart Nederveen is tegenwoordig thuiswerkend hoogleraar toegepaste MR fysica, verbannen […]

De waarheid in het geding

Maarten Verkerk

Zijn geloof en wetenschap altijd op één noemer te brengen? En moet dat eigenlijk wel? Maarten Verkerk laat iets zien van zijn persoonlijke ontwikkeling.   Op mijn veertiende ben ik begonnen met het lezen van boeken die ik niet of slechts ten dele begreep. Ik herinner me nog goed dat ik een natuurkundeboek uit circa 1920 in handen kreeg dat ging over de zwaartekracht. Daarin werd de bekende wet van Newton F = m.a uitgelegd. […]

Waarheid en hermeneutiek

Aart Deddens

Het idee van de onfeilbaarheid van God en de daarvan afgeleide onfeilbaarheid van de Bijbel is moeilijk vol te houden, en dat gebeurt in de orthodoxe praktijk ook niet. Met de dogmatische bril op van de onfeilbaarheid van de Schrift is na 2000 jaar Wirkungsgeschichte onder orthodoxe christenen een verkrampte manier van Bijbellezen gangbaar geworden. Er is maar één waarheid en de verschillende verhalen moeten met elkaar kloppen. Een onschuldig voorbeeld van deze harmonisatiedwang is […]

Wat is waarheid?

Pieter de Boer schetst vanuit de praktijk de moeiten die kleven aan waarheidsvinding bij bedrijfsongevallen. Voor mijn werk ben ik regelmatig betrokken bij ongevalsonderzoek. Als veiligheidskundigen worden wij ingehuurd door bedrijven om als onafhankelijke partij een ongeval te onderzoeken. We komen niet om uit te zoeken wie schuldig is, maar om de waarheid boven tafel te krijgen en om daaruit lering te kunnen trekken voor de toekomst. Het onderzoek naar de schuldvraag wordt uitgevoerd door […]

De waarheid van het nieuwe realisme

Met ‘het nieuwe realisme’ verslaat Rutger Bregman wereldwijd zijn duizenden tienduizendtallen. Ook Beatrice de Graaf is om. De meeste mensen deugen vindt ze een “heerlijk boek voor wie echt realistisch wil zijn”. Is dit nieuwe realisme het ware antwoord op nihilisme? In een tijd waarin kanker een bijzaak is geworden, zelfs in de ziekenhuizen, knijpt iedereen zich regelmatig in zijn vel: is dit echt? Of droom ik? Deze wereld lijkt niet meer op die van […]

Empathie

Marie Curie zei over het door haar ontdekte radium: “Radium bestaat niet voor een enkeling, om er rijk van te worden. Het is een element. Het is dus voor iedereen.” Hoe weldadig klinkt dit, en hoeveel meer humaan zou de wereld ervoor staan als koper, koffie, cadmium even gemeenschappelijk waren als de zuurstof die wij inademen en niet werden gebruikt voor persoonlijk gewin. Marie had een grote empathie voor de dingen, misschien wel meer dan […]

Ecologische paniek en wat daarop volgt

Dat Rome was verwoest door de barbaren was volgens Augustinus geen wraak van de Romeinse goden die in de steek waren gelaten. Sowieso was Rome geen blijvende stad. Tegenover het heersende onrecht moeten we de liefde stellen, vond Augustinus, en vindt ook Roel Kuiper nu ecologische paniek de massa in haar greep houdt.   In de zomer van 2019 speelde een jeugdtheatergroep in Nederland een zelfgemaakt stuk dat zij Titanic noemden. Het theaterstuk was geïnspi­reerd […]

Tuintaal

Peter Blokhuis

In Amsterdam-Noord heeft het Leger des Heils een biologische groentetuin. Er werken mensen die het helemaal gehad hebben met de maatschappij en geen aansluiting meer zoeken. Ze zijn gekwetst, boos en leven zonder perspectief. Ze missen zelfstandigheid, verbondenheid en het vertrouwen dat ze iets kunnen. Het zijn mensen die zelden voorkomen in boeken van filosofen. Een filosoof denkt over de mens als een wezen dat lijkt op wie hij zelf is. De gekwetste mensen in […]

Duurzame schaarste

Ad van Geesbergen analyseert twee duurzaamheidsparadigma’s, dat van de ecologische economie en van de milieueconomie. Aan die paradigma’s liggen volgens hem levensbeschouwelijke overwegingen ten grondslag, zonder dat ze als levensbeschouwelijk worden herkend.   Het huidige duurzaamheidsbeleid kan in Tour de France-termen worden gezien als een vlakke etappe in aanloop naar de bergen. De zware cols moeten nog komen. In Nederland hebben de klimaattafelgesprekken een indrukwekkende lijst van uitdagingen op het terrein van duurzaamheid opgeleverd. Ik […]