Veronderstelde wedergeboorte

“Zo dikwijls dus de heilige Doop in het midden der gemeente bediend wordt, hebt ge te verstaan, dat op hetzelfde ogenblik, waarop de dienaar het water van de Doop toedient, uw Middelaar en Heiland van de hemel, waar Hij aan de rechterhand Gods verhoogd is, een genadewerking werkt in de ziel van het kind of de persoon, die gedoopt wordt …”. Dr. A. Kuyper, E Voto, II, 534. Mede op basis van dit citaat wordt […]

Een ademtocht der ziel

In een bepaalde periode van mijn jongelingsjaren las ik alles van de theoloog Klaas Schilder. Op vakantie nam ik zelfs preken van hem mee, die mijn vriend en ik des zondags geanimeerd aan elkaar voordroegen. We lazen het gestencilde, halfvergane oorlogspapier letterlijk stuk op het strand. Een van de preken begon zo: “Er zijn er die beweren dat het gebed is: een ademtocht der ziel.” Voor Schilder, die gewend was man en paard te noemen, […]

Fabriek en winkel

Eind jaren tachtig van de twintigste eeuw deed ‘de commissie Oberman’ theologisch Nederland op zijn grondvesten schudden. De theologiebeoefening bleek beneden alle internationaal peil. Faculteiten werden bevolkt door praatgroepjes over kruisraketten en apartheid. Hoogleraarsposten werden bekleed door doctorandi die te lui waren om te promoveren, laat staan hun studenten tot onderzoek te bewegen. Ook de Kamper Theologische Universiteit van de vrijgemaakten werd gewogen en te licht bevonden; niet ver van verdwijning. En dat was niet […]

Pagina’s tellen

Veel broodschrijvers zijn tobbers. Ze tellen niet hun zegeningen, maar hun pagina’s. En die oogst valt altijd tegen. Jessica Durlacher bijvoorbeeld lamenteerde (alweer jaren geleden trouwens, dus ik kan er naast zitten) dat ze op een dag maar twee pagina’s deed. Drie, als ze een heel goede dag had. Hád ze dan eenmaal een goede dag, dan zul je net zien – ja, nee, écht – dat haar man, Leon de Winter, er vijf had […]

Hoe Leiden aan zijn universiteit kwam

Nu heel Holland schaatst en de anderhalvemetersamenleving heeft plaatsgemaakt voor een intieme Anton-Pieckdrukte, is het tijd voor een spannende vertelling van meester Bram over de tachtigjarige oorlog, onder de titel: ‘Er schuilt in het Calvinisme drang, prikkel, aandrift tot wetenschap’. Allemaal de armen over elkaar. Ssssttt! “Tegen de beste troepen, van wat toen als het eerste leger ter wereld gold, nam Leiden de worsteling op, bijna zonder een soldaat binnen zijn veste; schier alleen door […]

In beeld

Peter Blokhuis

Kunstschilder Magritte is vooral bekend geworden door het schilderij waarop een pijp staat afgebeeld met daaronder de zin ‘ceci n’est pas une pipe’ (dit is geen pijp). Een weinig verrassende mededeling, zo lijkt het, want een afbeelding van een pijp is zelf geen pijp. Maar als iemand voor het schilderij staat en je vraagt hem “Wat zie je?”, dan zal het antwoord zijn: “Een pijp”. Vraag je “Wat voel je?” – waarbij ik even aanneem dat […]

Charlotte Sophie: een vroege feministe!

Willem J. Ouweneel

Wij zijn toch maar een bescheiden volkje dat wij onze hoge buitenlandse gasten op zo’n eenvoudig onderkomen als het Catshuis ontvangen. Nou ja, als landgoed is het nog best behoorlijk. Het heet ‘Catshuis’ omdat het ooit is gebouwd voor Jacob Cats, die het ‘Huis Sorghvliet’ noemde. Naderhand kwam het in bezit van Hans Willem Bentinck, kamerheer en persoonlijk vriend van koning-stadhouder Willem III. De volgende bewoner was diens zoon, de stijve hark Willem Bentinck (1704-1774), […]

Redenen

Peter Blokhuis

Vanouds wordt beweerd dat een mens redelijk is, een animal rationale. Als wij denken en handelen doen wij dat met reden en niet (alleen) door oorzaken. Redelijk zijn is geen feit maar een norm: wij moeten redelijk zijn, wij kunnen redelijk zijn maar wij zijn het soms niet. Als wij niet redelijk zijn, hebben wij voor onszelf misschien wel redenen maar zijn het geen goede redenen, geen redenen waarmee we anderen overtuigen. In onderscheid daarvan […]

Over wonderdokters

Ikenius Antuma

Vaak vraag ik me af waarom er meer genezingswonderen plaatsvinden in een land als India dan in een land als Nederland. De wonderen zijn de westerse wereld nog niet uit, maar toch wel bijna. De zieken in onze maatschappij hebben geen geneesHeer nodig, omdat de dames en heren medici Hem overbodig hebben gemaakt. Nadat filosofen van de Verlichting Godsverduistering brachten, lieten wetenschap en technologie God nog verder verdwijnen. Zodoende zullen zieken hier nog zelden Gods […]

Sophia maakt muziek!

Willem J. Ouweneel

Naast huwelijks-, familie- en gemeenteleven wordt mijn bestaan beheerst door drie grote liefhebberijen: theologie, genealogie en klassieke muziek. Als theoloog interesseer ik mij onder anderen voor de twee heilige Sophia’s, als genealoog voor de Sophia’s in mijn familie, en als muziekliefhebber voor Sophia’s onder de musici. Wat componisten betreft ben je dan gauw klaar. Ik heb het al eens over Sofia Goebaidoelina gehad, en dit keer heb ik het over Sophia Dussek. Vóór het midden […]