Vakantiegroeten uit Rügen

Prora staat symbool voor de hoopvolle verwachting waarmee de opkomst van het nationaalsocialisme gepaard ging in Duitsland. Uiteindelijk heeft het vakantieoord nergens aan bijgedragen. De beloften aan de arbeiders werden niet ingelost. Maar de sporen van dit verleden zijn niet gemakkelijk uit te wissen – de sloophamer krijgt er geen vat op. Daarmee is Prora wel een teken van Duitse gründlichkeit. Jan Hoogland doet verslag van zijn vakantie.   De afgelopen zomer heb ik een week […]

Ars moriendi

Sterven is niet alleen iets wat je overkomt, het is ook iets wat je doet. Of, liever gezegd, iets waar je je op een bepaalde manier op kunt voorbereiden. Daarom pleit ik, in lijn met Carlo Leget, voor eerherstel van stervenskunst, de ars moriendi, als belangrijk onderdeel van de levenskunst. Vandaag de dag tuigen we, ook in de kerk, onze geboortecultuur steeds verder op, met zwangerschapsgym, vadercursussen, babyshowers, gender reveal parties, kraamfeesten, doopfeesten en wat […]

De betekenis van de mythe

Wetenschap maakt de werkelijkheid beheersbaar, mythen maken de wereld bewoonbaar. Als het gaat om de zin van het leven, blijven mythen dus onmisbaar. Tot zover gaat Jan Hoogland mee met Petran Kockelkoren. Maar hoe kun je geloven in verhaaltjes die je met de rede van hun kracht hebt beroofd? Jan Hoogland zoekt zijn heil bij Pascal.   Wat is een mythe? Het gebruikelijke antwoord zal zijn: een dikwijls oud en verzonnen verhaal over goden, godinnen, […]

Zendmast of stoorzender? De rol van religie in morele kwesties

Henk Jochemsen

Vanuit diverse invalshoeken laat Henk Jochemsen zien dat er een structurele relatie is tussen moraal en religie.   Een paar dagen voor de historische ontmoeting tussen de leiders van Noord- en Zuid-Korea, Kim Jong-un en Moon Jae-in, op 27 april 2018, meldde de Guardian van 23 april dat Zuid-Korea, als een gebaar van goede wil, de luidsprekers tot zwijgen bracht die als stoorzenders daverende propaganda naar Noord-Korea zonden. Zuid- en Noord-Korea irriteren elkaar al jarenlang […]

De uitverkiezingsleer is de doordenking van de genade

Je kunt door allerlei ondergrenzen zijn gegaan en door allerlei vloeren zijn gezakt, maar de genade is een basis waar je eeuwig op kunt staan. Dat is volgens theoloog William den Boer, die op de theoloog Arminius promoveerde, en Dolf te Velde, expert op het gebied van middeleeuwse theologie, de boodschap van de Dordtse Leerregels. Voor hen vormen die leerregels een verrijking van de confessie.   Dit nummer van Soφie gaat voor een deel over […]

Sophie Kowalevski

Willem J. Ouweneel

De eerste Russische vrouwelijke wiskundige van enig formaat was Sophie Kowalevski, geboren Korvin-Krukovskaja (1850-1891), tevens de eerste vrouwelijke gewoon hoogleraar in Noord-Europa en een van de eerste vrouwelijke redacteurs van een wetenschappelijk tijdschrift. Sophie werd geboren in Moskou. Haar vader was luitenant-generaal in het Russische leger. Sophies vroege leermeester in de wiskunde was Aleksandr N. Strannoliubskii, bekend voorvechter voor hogere opleiding voor vrouwen. Helaas was het in die tijd voor vrouwen nog niet mogelijk om […]

De boodschap van Dordt is missionair

Klaas van der Zwaag

De boodschap van de synode van Dordrecht was een positieve verkondiging van het evangelie met een sterke missionaire spits, aldus Richard Mouw. “God belooft een nieuw begin. En zijn genade heeft een grotere reikwijdte dan wij denken te kunnen bepalen.”   De Amerikaanse theoloog en filosoof Richard Mouw was eind vorig jaar in Dordrecht en verzorgde toen de slotlezing tijdens een internationaal congres over de Dordtse synode. Hij beklemtoonde daarbij het internationale en oecumenische karakter […]

Is God onkenbaar?

Bekend is de tekst uit 1 Korintiërs 13:12: “Wij zien als door een spiegel in raadselen.” Deze tekst functioneerde bijvoorbeeld in het betoog van Peter Nissen (Soϕie, december 2017) om relativering aan te brengen. De typering ‘ketterij’ zou te snel geplakt worden. Ook Augustinus strooide ruim met die tekst als het hem erom ging duidelijk te maken dat zelfs hij het allemaal niet begrijpen (comprehendere) kon, wat er over God blijkbaar gezegd moest of wilde […]

Nooit heb ik hen weergezien

Tijdens de geschiedenislessen op school heb ik weinig meegekregen van het drama dat zich heeft afgespeeld rond het Armeense volk; maar misschien heb ik toen niet goed opgelet. Het boek van Alexanian heeft me met mijn neus op de feiten gedrukt. Het doet sterk denken aan de ervaringen van een Holocaustoverlevende. Yervant Alexanian werd geboren in 1895, het jaar waarin de Hamidische bloedbaden plaatsvonden, waarbij zo’n tweehonderd- tot driehonderdduizend Armeniërs en Assyrische christenen tijdens pogroms […]

Streekpost en overige bestemmingen

Hoewel ik sympathiseer met de calvinistische wijsbegeerte voel ik me geen calvinist en al helemaal geen ‘vijfpunter’. Aan het eerste punt blijf ik al haken, waardoor ik niet meer aan de volgende vier toekom: de totale verdorvenheid der mensheid. Daarvoor heb ik te weinig geloof. Die totaliteit is mij te groot en te absoluut. Na vijf minuten stop ik met nadenken of mediteren, of hoe die activiteit in relatie tot deze godsdienstige zaken ook heet, […]