Renée van Riessen – Op zoek naar humaniteit en transcendentie in de filosofie

Op een mooie vrijdagochtend in juni bracht Teunis Brand een bezoek aan prof. dr. Renée van Riessen, een kleine week na de conferentie die in het teken stond van haar afscheid als bijzonder hoogleraar Christelijke Filosofie aan de Universiteit Leiden, een functie die ze vervulde van 2011 tot 2020. Hij sprak haar over haar achtergrond, kennismaking met filosofie, inspiratiebronnen en de rode draden die door haar werk lopen. Ik heb een keer een mooie podcast […]

Betekenis als het hart van de filosofie – Interview met Paul van Tongeren

Sinds april 2021 is Paul van Tongeren Denker des Vaderlands. Hij wil in die functie zijn liefde voor de filosofie delen met een zo groot mogelijk publiek. Teunis Brand ging bij hem langs in Nijmegen en sprak hem over zijn visie op publieksfilosofie, ‘betekenis’ als kernwoord van de filosofie en de verhouding tussen filosofie en religie. Paul van Tongeren is al even met emeritaat. In december 2015 hield hij zijn afscheidscollege over dankbaarheid. Hij was […]

Comenius droomde over harmonie en vrede in een verscheurde wereld

Klaas van der Zwaag

Hij was een van de grootste geleerden in Europa: Jan Amos Comenius (1592-1670). Een opgejaagde vluchteling uit Tsjechië die als universeel geleerde naam maakte met zijn diepzinnige ‘pansofie’, een filosofische bespiegeling over de eenheid van wetenschappen en van de werkelijkheid. “Hij was een oprechte gelovige voor wie het leven soms pikzwart was door de vervolgingen. Hij beleefde zijn tijd als eindtijd”, zegt politiek filosoof Henk Woldring.   Woldring (77) is emeritus hoogleraar politieke filosofie aan […]

De boodschap van Dordt is missionair

Klaas van der Zwaag

De boodschap van de synode van Dordrecht was een positieve verkondiging van het evangelie met een sterke missionaire spits, aldus Richard Mouw. “God belooft een nieuw begin. En zijn genade heeft een grotere reikwijdte dan wij denken te kunnen bepalen.”   De Amerikaanse theoloog en filosoof Richard Mouw was eind vorig jaar in Dordrecht en verzorgde toen de slotlezing tijdens een internationaal congres over de Dordtse synode. Hij beklemtoonde daarbij het internationale en oecumenische karakter […]

Dordt is zinvol compromis, maar we moeten nu verder

Klaas van der Zwaag

De uitspraken van de Dordtse synode over het menselijk heil vormen een zinvol compromis, vinden prof. dr. W.H.Th. Moehn en prof. dr. W.J. Ouweneel. Beide hoogleraren – de een reformatorisch, de ander evangelisch – stellen dat de huidige tijd wel andere accenten vraagt.   De periode rond de Synode van Dordrecht (1618-1619) was een zeer verwarrende, met veel belangen die door elkaar liepen, kerkelijk en politiek, stelt prof. Moehn, hoogleraar namens de Gereformeerde Bond binnen […]

Kierkegaards pleidooi voor authentieke christenen

Klaas van der Zwaag

De Deense denker Søren Kierkegaard (1813-1855) was zijn tijd ver vooruit in zijn beschrijving van de angst als wezenskenmerk van het menselijk bestaan. Zijn hart klopt echter in zijn zoektocht rond de kernvraag van menselijk leven: hoe word ik een christen? Hij waarschuwt ons voor een kerk die een gevestigde orde wordt en zo verstart, aldus Kierkegaard-vertalers Andries Visser en Lineke Buijs. Een wonderlijke ontmoeting in een noordelijke uithoek van Groningen, dichtbij de Waddenzee. Ulrum […]

Geen afbeelding

Pieter Vos – De pacifistische stem moet op de achtergrond blijven klinken

In het thema oorlog zit een grensoverschrijding. Het is iets wat voorbij de ethiek lijkt te gaan. Toch gaat Pieter Vos de strijd aan met dit thema, zonder pasklare antwoorden. Met een pacifistische stem op de achtergrond die volgens hem moet blijven klinken, bij alle dilemma’s die in de oorlogspraktijk aan de orde zijn. Per 1 januari jl. is hij bijzonder hoogleraar Protestantse Geestelijke Verzorging bij de krijgsmacht aan de PThU in Groningen.   Gefeliciteerd […]

Nicholas Wolterstorff

Het gaat om het floreren van de persoon en de gemeenschap – Interview met prof. Nicholas Wolterstorff

Bart Cusveller en Aart Deddens

Shalom en gerechtigheid vormen volgens Nicholas Wolterstorff Gods ultieme doel met de mensheid. Ze hebben een persoonlijke en een gemeenschappelijke component. Gerechtigheid wordt vaak in negatieve zin gebruikt. Het gaat dan om het herstellen van een evenwicht, om vergelding, om het compenseren van de armen, het helpen van kwetsbaren, het verheffen van niet-opgeleiden. U legt de nadruk op het positieve: op tributie in plaats van retributie. Dat klinkt niet vertrouwd. Handelen in het kader van […]