Essay

Groen van Prinsterer voor vandaag: de kracht van beginselpolitiek 

Essay, Filosofie en cultuur, Filosofie en maatschappij

Essay | Trineke Palm  Hoe kan Guillaume Groen van Prinsterer ons, 150 jaar na zijn dood, nog steeds inspireren met zijn antirevolutionaire beginselen? Trineke Palm reflecteert op antirevolutionaire politiek als beginselpolitiek en Groens centrale stelling dat de verabsolutering van individuele vrijheid onvermijdelijk eindigt in tirannie. Groens kritiek op de idee van volkssoevereiniteit, die zich toen richtte op liberalen, klinkt onverminderd scherp tegen de rechts-conservatieve populistische revolutie van dit moment, die een ondeelbare opvatting van ‘het […]

Denken over aanraken

Peter Blokhuis Essay, Vrij artikel

Eeuwenoud is de discussie over de verhouding tussen lichaam en ziel. Handelend voelen we ons één maar als we er even over nadenken lijken we twee te zijn. Filosofisch heeft dat geleid tot het zogenoemde dualisme volgens welke theorie de mens uit twee op zichzelf staande substanties bestaat. Peter Blokhuis staat stil bij het onderscheid tussen lichaam en ziel naar aanleiding van het tegenwoordig veelbesproken grensoverschrijdend gedrag. Mensen raken elkaar aan. Wat is daarvan de […]

Theologie: geesteswetenschap of wetenschap van de Geest?

Michiel Bouman Essay, Theologie

Theologie wordt vaak gezien als geesteswetenschap, maar is ze dat eigenlijk wel? Michiel Bouman betoogt dat theologie het gevaar loopt om haar eigenheid te verliezen als ze zich te snel schaart onder de geesteswetenschappen. Meer dan een geesteswetenschap is theologie een wetenschap van de Geest, een discipline die gaat over God en godsbetrokkenheid. De academische theologie in Nederland zou deze eigenheid moeten benadrukken, zonder zich te distantiëren van de andere wetenschappen. Het theologisch landschap in […]

Wijsgerige ethiek in de neocalvinistische traditie

Bart Cusveller Essay, Filosofie, Geloof en wetenschap

Veel vertegenwoordigers van de ‘reformatorisch-wijsgerige’ filosofie dragen bij aan de ethische bezinning op de vraagstukken van onze tijd. Voorbeelden zijn de kritiek van Bob Goudzwaard op de doorgeschoten markteconomie, de kritiek van Egbert Schuurman op de doorgeschoten techniek en de kritiek van Gerrit Glas en Henk Jochemsen op de verzakelijking in de gezondheidszorg. Hoewel deze denkers verwijzen naar de bronnen van de ‘reformatorische wijsbegeerte’, met name naar Herman Dooyeweerd, bestaat er geen overzicht – laat […]

Biohacking, maakbare visie op gezondheid of middel om dichter tot God te komen?

Ruben van den Hul Essay

Als we aannemen dat het correct onderhouden van het lichaam onderdeel is van een christelijke levenswijze, en biohacking dit correct onderhouden bevordert, dan lijken een christelijke levenswijze en biohacking logischerwijs hand in hand te kunnen gaan. Maar valt dit wel zo simpelweg te stellen? In dit artikel bespreekt Ruben van den Hul waarom deze redenatie wel op gaat, maar ook vatbaar is voor enkele valkuilen. Wat is biohacking? Allereerst is het goed om te begrijpen […]

Heilzame onrust. Ethiek voorbij polarisatie en relativisme

Petruschka Schaafsma Essay, Ethiek, Filosofie en maatschappij

We leven in een moreel paradoxale tijd. Op allerlei terreinen leggen we elkaar genadeloos langs de morele meetlat. Opinies verharden en polariseren. En tegelijk zeggen velen niet meer te geloven in zoiets absoluuts als ‘Het Goede’. Wat kunnen we in zo’n tijd van de ethiek verwachten? Kan ze het moralisme tegengaan, de polarisatie afremmen en tegelijk het relativisme te boven komen zonder een beroep op een autoriteit waar niemand meer in geloofd? Wat heeft ethiek […]

De zin van lege tijd: de waardering van een ongemakkelijke tijdservaring

Robert van Putten Essay

Vereist een zinvolle omgang met tijd een goedgevulde agenda? Betekenen nietsdoen en wachten per definitie verloren tijd? Of kan deze ‘lege tijd’ toch ook zinnig zijn? Robert van Putten maakt een tour d’horizon en brengt een palet aan waarderingen en betekenislagen van lege tijd aan de oppervlakte. Wanneer je vandaag de dag mensen zou vragen wat ze een zinvolle tijdsbesteding vinden, dan zullen maar weinig mensen ‘nietsdoen’ antwoorden. Stilstand is achteruitgang, luidt een bekend gezegde. […]

Wat maakt een goede examenbundel? Een kritisch perspectief op ‘Wat maakt de mens’

Arjan de Visser Essay

In dit artikel gaat Arjan de Visser in op de twee recensies van het boek ‘Wat maakt de mens?’ uit het vorige nummer van Sophie van Jelle Bijl en van Christine Boshuizen-van Burken. Beide recensies zijn overwegend positief en er is inderdaad veel positiefs over het boek te zeggen zoals de verfrissende aanpak, de keuze voor techniekfilosofie en de heldere en enthousiaste toon. Toch is Arjan kritischer dan beide recensies. Ten eerste behandelt het boek […]