Paus vs. president

Volgens Aristoteles volgen alle mensen de logica van het doel. Dat is onze natuur. Het hoogste of absolute doel, dat geen ander doel meer dient dan zichzelf, is volgens Aristoteles geluk. Geluk is de optimale realisering van je mens-zijn in relatie met anderen (in de stadsgemeenschap). Alle andere doelen, de subdoelen die van geluk zijn afgeleid, zijn positief, net als geluk zelf. Doelen zijn te formuleren als een goed: iets wat de mens voordeel oplevert […]

Kuyper smeedde het calvinisme tot de belangrijkste wereldbeschouwing in de politiek

Klaas van der Zwaag

Niet de Verlichting, noch de Franse Revolutie, maar het calvinisme was voor Kuyper de bron van vrijheid en gelijkheid van burgerrechten. Hij smeedde het calvinisme tot een belangrijke maatschappelijke en politieke beweging die kon wedijveren met het liberalisme en andere ideologieën van zijn tijd, stelt Johan Snel in gesprek met Klaas van der Zwaag.  Johan Snel, docent journalistiek aan de Christelijke Hogeschool Ede (CHE), is auteur van het boek De zeven levens van Abraham Kuyper. […]

Redenen

Peter Blokhuis

Vanouds wordt beweerd dat een mens redelijk is, een animal rationale. Als wij denken en handelen doen wij dat met reden en niet (alleen) door oorzaken. Redelijk zijn is geen feit maar een norm: wij moeten redelijk zijn, wij kunnen redelijk zijn maar wij zijn het soms niet. Als wij niet redelijk zijn, hebben wij voor onszelf misschien wel redenen maar zijn het geen goede redenen, geen redenen waarmee we anderen overtuigen. In onderscheid daarvan […]

Een ambachtsman legt de lat nooit te hoog

Hoe Van Putten het maakbaarheidsdenken in politiek en bestuur wil doorbreken Onze huidige bestuurscultuur wordt gedomineerd door technocratische beheersing en voortgestuwd door het ideaal van maakbaarheid. De lat komt hoger en hoger te liggen. Gerdien Rots bespreekt de poging die Robert van Putten in zijn dissertatie doet om het doorgeslagen maakbaarheidsdenken te doorbreken met de deugdethiek. De bestuurder moet veranderen van sociaal ingenieur in ambachtsman. Tien managers uit het bedrijfsleven staan in twee rijen van […]

Wat maakt dat mensen voor het kwade kiezen?

De westerse beschaving boekt vooruitgang, maar kan ook terugvallen. Hoe kan dat? Hoe voorkom je dat de massa voor het kwade kiest? Dat is de vraag van filosoof Sophie de Bruijn. Mijn roots liggen in een mijnwerkersgezin in Heerlen. Ons huis lag in een wijk waar ook andere mijnwerkers woonden, de zogenoemde ‘koloníe’, met de klemtoon op de laatste lettergreep. Mijn ouders groeiden allebei op in een groot katholiek gezin, maar braken met deze traditie. […]

‘We moeten na de crisis het kapitalisme hervormen’

Volgens oud-CDA-politicus en oud-minister Bert de Vries is het huidige neoliberale kapitalisme ontspoord. Na de coronacrisis moeten we de boel echt anders aanpakken om de zwakkeren een betere positie te geven. Ook de broze eenheid binnen de Europese Unie moeten we meer stabiliteit geven door eenmalig te saneren en te investeren in een betere samenwerking tussen Noordelijke en Zuidelijke lidstaten. “Ik heb als minister destijds de euro verkeerd ingeschat” geeft hij toe.   Er zijn […]

Knappe koppen

De coronacrisis confronteert ons in onze moderne samenleving met een vreemde paradox. We worden buiten onze macht geconfronteerd met een pandemie, een natuurverschijnsel waar we niet veel aan kunnen doen, maar we verwijten onszelf dat we de boel niet onder controle hebben.   Op zichzelf is het een heel natuurlijke reactie om als er een bedreiging op je afkomt te proberen er controle over te krijgen. Wat de coronacrisis volgens mij vooral zo paradoxaal maakt, […]

‘De’ wetenschap en de ontkenning van het zelf bij Harari

Roelf Haan gebruikte de zomervakantie onder meer om in contact te komen met een nieuwe generatie denkers. Daartoe las hij het populaire en veelgeprezen werk van Harari, Homo Deus. Zelden las Haan zo’n reductionistisch boek, dat zichzelf ook nog schaamteloos tegenspreekt. Haan brengt de filosofie van Herman Dooyeweerd ertegen in stelling, want die filosofie blijkt nog altijd nuttig en verhelderend.   In 2015 publiceerde de Jeruzalemse auteur Yuval Noah Harari, als tweede deel van wat inmiddels […]

Over wonderdokters

Ikenius Antuma

Vaak vraag ik me af waarom er meer genezingswonderen plaatsvinden in een land als India dan in een land als Nederland. De wonderen zijn de westerse wereld nog niet uit, maar toch wel bijna. De zieken in onze maatschappij hebben geen geneesHeer nodig, omdat de dames en heren medici Hem overbodig hebben gemaakt. Nadat filosofen van de Verlichting Godsverduistering brachten, lieten wetenschap en technologie God nog verder verdwijnen. Zodoende zullen zieken hier nog zelden Gods […]

Democratie van de materie en democratie van de ziel

Kinderen anno 2020 die geen echte, onbaatzuchtige liefde van hun ouders krijgen, ontwikkelen zich tot meelopers, tot uiterlijke democraten. Hun ontbreekt het oordeelsvermogen en het vermogen zich te verplaatsen in de ander die een andere mening heeft. Dat leert Hans Ester van de Duitse psychiater Maaz, die er een voor hem indringend boek over schreef.   In 1974 verscheen de roman Paulientje was alleen thuis van de Duitse schrijfster Gabriele Wohmann. De hoofdfiguur Paulientje verwijst […]