Hart en ziel van de politiek: Allan Boesak als ethicus

Bart Cusveller

Alweer 25 jaar geleden schafte Zuid-Afrika onder aanvoering van Nelson Mandela de apartheid af: een voorbeeldige overwinning voor gelijkheid en rechtvaardigheid, zo leek het. Maar wie de documentaire How to Steal a Country uit 2019 ziet, vraagt zich verschrikt af hoeveel de gemiddelde Zuid-Afrikaan ermee is opgeschoten. Theoloog Allan Boesak legt uit dat corruptie, armoede en geweld diepe wortels hebben. Een voorpublicatie uit het boek Naar behoren van Bart Cusveller.  Allan Boesak (1946) studeerde theologie […]

Lessen van Abraham Kuyper in coronabestrijding

De corona-pandemie is hardnekkig. Nieuw-Zeeland kan succesvol zijn omdat het een eiland is. China gebruikt overheidsdwang. Maar Nederland is geen eiland en de Chinese aanpak past niet bij onze open en vrije cultuur. En nu onze overheid toch meer regels oplegt groeit de weerstand. Zijn er betere alternatieven? Welke aanpak past echt bij Nederland? Daarvoor kunnen we te rade gaan bij Abraham Kuyper. Henk de Vries toont hoe zijn denken kan helpen om de huidige […]

Een ambachtsman legt de lat nooit te hoog

Hoe Van Putten het maakbaarheidsdenken in politiek en bestuur wil doorbreken Onze huidige bestuurscultuur wordt gedomineerd door technocratische beheersing en voortgestuwd door het ideaal van maakbaarheid. De lat komt hoger en hoger te liggen. Gerdien Rots bespreekt de poging die Robert van Putten in zijn dissertatie doet om het doorgeslagen maakbaarheidsdenken te doorbreken met de deugdethiek. De bestuurder moet veranderen van sociaal ingenieur in ambachtsman. Tien managers uit het bedrijfsleven staan in twee rijen van […]

Individualisering: dat was vroeger (2)

Nooit daarvoor en nooit daarna werden de belangen van individu en gemeenschap zo subtiel op elkaar afgestemd als in de burgerlijke cultuur, vindt Govert Buijs. Maar dat was vroeger. Hoe kunnen we als nieuwe kuddedieren, die de schijn ophouden van authentieke individuen, het geloof als kompas gebruiken en gemeenschap stichten? Govert Buijs doet een voorstel. In het eerste deel van dit essay over individualisering ben ik vooral ingegaan op de manier waarop individualisering zich in […]

Hoop betekent: handen uit de mouwen

Over hoop wordt vandaag de dag veel gesproken. Neem alleen al de boeken die lijststrekkers in aanloop naar de laatste verkiezingen schreven: Tegen cynisme (Sybrand Buma), Optimist in de politiek (Alexander Pechtold), Hoop voor een verdeeld land (Gert-Jan Segers). Allemaal titels die verwijzen naar gevoelens van hoop en wanhoop. Waarin verschilt hoop van optimisme? Welke rol speelt hoop in de politiek?   Mijn vermoeden is dat we zoveel over hoop spreken omdat we minder vertrouwen […]

Een heilig leven is een gehecht leven – Augustinus’ kijk op globalisering

Wouter Beekers beschouwt Augustinus als een profeet van het paradoxale proces van ‘glokalisering’. Een ontwikkeling van globalisering zal altijd een reactie van lokalisering uitlokken. Hij gaat te rade bij Augustinus’ bekende werk De stad Gods.   De ‘sociale quaestie’ van weleer valt in het niet bij de maatschappelijke kwesties van vandaag.[1] Wetenschappers registreren een opwarming van de aarde en zij vrezen voor rampzalige gevolgen. Miljoenen mensen zijn op de vlucht voor geweld en waarschijnlijk nog […]

Illustratie, Liefde voor de rechtsstaat

Liefde voor de rechtsstaat

Geert Jan Spijker

In het nieuwe kabinet-Rutte zitten twee partijen met een C in hun naam, met een nadrukkelijk christelijk geïnspireerde politieke filosofie. Wat zou hun focus moeten zijn in dit kabinet? In ieder geval zouden ze zich sterk moeten maken voor onze rechtsstaat, vindt Geert Jan Spijker. Dat betekent hoe dan ook een begrensde overheid die ruimte laat voor – ook diepe – verschillen. Dat is nog niet gemakkelijk in een kabinet waarin zowel secularistische als populistische […]

Egbert Schuurman

Filosofisch protest tegen autonome techniek

Klaas van der Zwaag

Egbert Schuurman heeft decennialang op onvermoeibare wijze de macht van techniek en wetenschap bekritiseerd. Hij raakte vooral bekend vanwege zijn boeken waarin termen als ‘technicisme’ en ‘Babelcultuur’ veelvuldig voorkwamen. Een biografie van Remco van Mulligen toont hoe breed Schuurman opereerde in politiek, cultuur en samenleving en hoe hij fundamentele vragen stelde bij de geestelijke achtergronden van de westerse cultuur. Egbert Schuurman als tegendraads christen in een seculier land. Met deze typering van zijn biograaf is […]

Illustratie, Shalom in zorgwekkende tijden van populisme

Shalom in zorgwekkende tijden van populisme

Nicholas Wolterstorff

Populistische bewegingen worden gedreven door een gevoel van moreel onrecht. Alleen tot onze schade kunnen we aan dit gegeven voorbijgaan, volgens Wolterstorff. We zullen een morele dialoog moeten aangaan, hoe moeilijk dat ook is met boze gesprekspartners. De redacteuren van het boek Denken om Shalom namen waar, dat een fundamentele component in het raamwerk van veel van mijn denken sinds het begin van de jaren tachtig de idee van shalom is geweest. Ik heb dit […]

Illustratie, Publieke gerechtigheid in internationaal perspectief - De EU in de wereld

Publieke gerechtigheid in internationaal perspectief – De EU in de wereld

Trineke Palm & Sander Luitwieler

De militaire inzet van de EU dient gericht te zijn op het bevorderen van wereldwijde vrede, waarbij de pluraliteit tussen de lidstaten gerespecteerd wordt, stellen Trineke Palm en Sander Luitwieler. De toenemende dreigingen aan Europa’s buitengrenzen gecombineerd met een Brexit hebben geleid tot nieuwe voorstellen voor een Europees leger of een defensie-unie. Dit raakt aan een van de kernelementen van wat we verstaan onder ‘soevereiniteit’. De Europese Unie (EU) is sinds 2003, weliswaar zonder gezamenlijk […]