Beweegrede | Wilco de Vries Voor u ligt een Soφie over ethiek van de zorg. Eerst wilden we ‘Medische ethiek’ als titel gebruiken, maar het interview met Stef Groenewoud heeft Geert Jan Spijker en mij – de samenstellers van deze Soφie – ervan overtuigd dat ‘Ethiek van de zorg’ een betere benaming is. Volgens Groenewoud is medische ethiek of bio-ethiek een verbijzondering van ethiek van de zorg. Vanaf de moederschoot zijn we aangewezen op zorg; […]
Thema-artikel | Theo Boer We leven in tijden waarin de technologie steeds vaker en intensiever wordt ingezet om ons leven beheersbaar te maken en onze kwaliteit van leven te verhogen. Kunstmatige intelligentie is één van de manieren, de geneeskunde een andere. Sommigen vinden dit alles vooral geweldig, anderen slaan alarm en benadrukken de risico’s en weer anderen zoeken volgens goed wijsgerig gebruik naar middenwegen. In deze bijdrage verkent hoogleraar Ethiek van de Gezondheidszorg Theo Boer […]
Thema-artikel | Adriana Kater-Kuipers Waar ligt de grens van gebruik van techniek om lijden te voorkomen bij een nieuwe generatie? Welke consequenties heeft embryoselectie voor embryo’s, voor wensouders en voor de maatschappij? Hoe kijken we eigenlijk aan tegen de waarde van nieuw, ongeboren menselijk leven? In dit artikel bespreekt Adriana Kater-Kuipers de ethische dilemma’s die de mogelijkheid van genetisch onderzoek voorafgaand aan een zwangerschap met zich meebrengt. De komst van ivf (in vitrofertilisatie) heeft een […]
Grondmotief | Gerrit Glas en Henk Jochemsen In ‘Grondmotief’ wordt een kernbegrip uit de reformatorische wijsbegeerte of theologie uitgediept en geactualiseerd. Deze keer de ‘normatieve praktijkbenadering’. Binnen de beweging van Christelijke filosofie begon ruim dertig jaar geleden het denken over normatieve professionele praktijken. De aanvankelijk voor de medische praktijk ontwikkelde benadering bleek ook in andere maatschappelijke sectoren vruchtbaar te kunnen worden gebruikt. Gerrit Glas en Henk Jochemsen vragen zich af: Waaruit kwam die benadering voort? […]
Thema-artikel | Geert Jan Spijker, Ria den Hertog-Voortman en Robert van Putten Een groot thema op het snijvlak van volksgezondheid en samenleving is de toenemende vergrijzing. De komende vijftien jaar neemt het aantal ouderen in verhouding fors toe, terwijl het zorgbudget en de beschikbare hulp van professionals en mantelzorgers onder druk staat. Naast praktische uitdagingen, brengt dat ook fundamentele vragen mee over het goede leven van ouderen en het goed samenleven met ouderen. Dit artikel […]
Mensbeeld | Geert Jan Spijker en Wilco de Vries In ‘Mensbeeld’ wordt een spraakmakende denker geïnterviewd. Deze keer Stef Groenewoud, bijzonder hoogleraar Ethiek van de Zorg aan de Theologische Universiteit Utrecht en als gezondheidswetenschapper en ethicus verbonden aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Wat is zijn missie als hoogleraar en onderzoeker? Hoe ben jij in aanraking gekomen met ethiek van de zorg? Ik ben als gezondheidswetenschapper opgeleid en dat heeft mij als ethicus gestempeld, bijvoorbeeld in […]
Klassieker | Jan Hoogland In ‘Klassieker’ wordt de achtergrond, inhoud en relevantie van een klassieke tekst belicht. Deze keer Na de deugd van Alasdair MacIntyre. In dit artikel gaat Jan Hoogland aan de hand van dit boek in op ‘de normatieve praktijkbenadering’ zoals die is ontwikkeld in de reformatorische wijsbegeerte. In het vorige nummer van Sophie mocht ik stilstaan bij de negentigste verjaardag van de Vereniging voor Reformatorische Wijsbegeerte. Ik deed dat onder andere door […]
Vrij artikel | Peter Siebe Wie religie niet serieus neemt en theologie als academisch vak niet meer van deze tijd vindt, heeft volgens Katja Tolstoj, hoogleraar ‘theologie en religie in getraumatiseerde samenlevingen’ aan de VU, een bias. Het doet de overgrote meerderheid van de wereldbevolking tekort en geeft blijk van onkunde over onze eigen tijd. Theologie is bij uitstek dé academische discipline van de 21e eeuw. Theologie is niet herleidbaar tot bijvoorbeeld psychologie. Theologie ontmaskert […]
In Memoriam | Joost Hengstmengel Roelf Haan behoorde met generatiegenoot Bob Goudzwaard tot de economen binnen de kring van de reformatorische wijsbegeerte. Over zijn drie intellectuele helden – Calvijn, Dooyeweerd en Ellul – schreef hij menig artikel in Soφie en voorloper Beweging. Januari jl. overleed hij op 87-jarige leeftijd. Ter nagedachtenis aan een door mondiale rechtvaardigheid gedreven denker. Roelf Leendert Haan werd in 1938 in Groningen geboren. Na een studie economie aan de Vrije Universiteit […]
Boekbespreking | Wilco de vries Op het schilderij van Théodore Géricault, La monomane de l’envie (circa 1819-1822), staart een oude vrouw loensend naar iets dat we als toeschouwers niet kunnen zien. Haar gezichtsuitdrukking is bedrukt; ze lijkt te lijden aan pijn en afkeer. Afgunst van Rob Compaijen is een commentaar op waar deze vrouw aan lijdt en geeft uiteindelijk ook een remedie voor afgunstige harten: het ontwikkelen van zelfonthechting, een basaal gevoel van er mogen […]
