‘Grieks denken’ tegenover ‘Joods denken’: een wereld van verschil?

Suzan Sierksma-Agteres

Joods denken wordt vaak gezien als het ultieme tegendeel van Grieks denken. Volgens classica en theoloog Suzan Sierksma-Agteres gebeurt dit niet zonder risico. Het maakt namelijk het goede nieuws van de eerste, joodse christenen tot een boodschap die in het cultureel-luchtledige blijft hangen en zo alle zeggingskracht verliest. De historische werkelijkheid is gecompliceerder en daarmee inspirerender, zo betoogt zij. In het voorjaar van 1997 liep ik met mijn ouders tijdens een open dag een klaslokaal […]

De Heiligheid van de Heilige Geloofsopvoeding bij Martin Buber en Emmanuel Levinas

 Jan Marten Praamsma

“Vous savez, on parle souvent d’éthique pour décrire ce que je fais, mais ce qui m’intéresse au bout du compte, ce n’est pas l’éthique, pas seulement l’éthique, c’est le saint, la sainteté du saint” Emmanuel Levinas in gesprek met Jacques Derrida Geloofsopvoeding is een uitdaging in een wereld waar religie niet langer vanzelf-sprekend is. Opgroeien met geloof betekent vandaag de dag vaak opgroeien met vragen. Moeilijkheden met de geloofsopvoeding zijn dan ook zeker niet nieuw. […]

Het denken van Levinas aanwezig in de monniken van Tibhirine

Henk den Uijl

In de filosofie van Levinas wordt gesproken over een oneindige verantwoordelijkheid voor de Ander, en de neiging én onmogelijkheid om de ander in te delen in categorieën. Henk den Uijl probeert aan de hand van het verhaal over de monniken in Tibhirine Levinas filosofie levend te maken, om in te zien hoe actueel die is in het licht van de oorlog in het Midden-Oosten. In het licht van de recente oorlog in het Midden-Oosten, en […]

Het mysterie van de zin: De filosofie van Abraham Joshua Heschel

Peter Blokhuis

Joodse denkers hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan de westerse filosofie van de 20e eeuw. Maar met deze bewering is nog niets gezegd over de betekenis van de joodse traditie voor hun denken. Daarin verschillen ze sterk van elkaar. Bekende joodse denkers die actief waren in de 20e eeuw zijn Hannah Arendt, Martin Buber en Emmanuel Levinas. Meer dan deze drie denkt Abraham Joshua Heschel vanuit de joodse traditie. Dat maakt dat hij vaak niet […]

Waarom burgerschapsonderwijs? Wiens burgerschap?

 Sinds 2006 zijn scholen in Nederland verplicht burgerschapsonderwijs aan te bieden. Met een extra wet werd die opdracht in 2021 nog eens aangescherpt. In deze bijdrage probeert Roel Kuiper de achtergronden bloot te leggen van deze politieke en maatschappelijke aandacht voor burgerschap. Vanwaar burgerschapsonderwijs? Over wiens of welk burgerschap hebben we het? De eerste vraag beantwoordt hij vanuit het perspectief van de overheid, de tweede vanuit het perspectief van de (christelijke) school. Van herwaardering van […]

Hannah Arendt en Burgerschapsvorming in het Binnenveld

Hanke de Vries-van den Ende

In een gepolariseerde samenleving is de burgerschapsopdracht bedoeld om wederzijds begrip te bevorderen. Aan de hand van Hannah Arendts werk over vorming en onderwijs en lesmateriaal over het Binnenveld—een microkosmos van de ruimtelijke dilemma’s en tegenovergestelde belangen waar Nederland mee worstelt—geeft Hanke de Vries-van den Ende duiding aan hoe burgerschap vormgegeven kan worden te midden van een politiek en sociaal krachtenveld. Burgerschapsopdracht In de Wet op het Primair Onderwijs (WPO) en de Wet op het […]

Links of rechts: een loze tegenstelling?

De politieke tegenstelling tussen links en rechts is nog altijd beeldbepalend, ook al heeft zij in de loop van de geschiedenis wel een veranderende betekenis gehad. In dit artikel wil Jan Hoogland laten zien dat deze tegenstelling echter geen betrouwbare politieke indicatie geeft voor het profiel van partijen of bevolkingsgroepen. Het spreken in termen van links-rechts stamt al uit de tijd van de Franse revolutie en is gebaseerd op de plek die vertegenwoordigers innamen in […]

Journalist en pluralist. Kuypers visie op de rol van journalistiek in de moderne samenleving

Het laatste kwart van de 19de eeuw bracht de doorbraak van de journalistiek in de hele westerse wereld, ook wel bekend als ‘The Invention of Journalism’. Ver voor alle anderen, waarschijnlijk ook internationaal, ontwikkelde Abraham Kuyper al zijn eigen visie. Johan Snel verkent wat hem voor ogen stond en wat we intussen kennen als betrokken journalistiek, een ideaal waarin burgers meer centraal staan dan in de ‘objectieve’ school van de afgelopen eeuw. Wat burgerschap betekent, […]

“De hoop die in ons leeft.” Over christelijke hoop voor kwetsbare mensen

Over hoop wordt gelukkig veel gezegd tegenwoordig. Christelijke hoop is, samen met geloof en liefde, één van de drie belangrijkste christelijke deugden (1 Kor. 13:13). Maar ook buiten kerken klinkt het woord. ‘Vind je lichtpuntje en durf te hopen,’ is de slogan van een recente Sire-campagne. Wat maakt christelijke hoop nu specifiek christelijk? Hans Schaeffer belicht deze vraag vanuit de specifieke invalshoek van christelijke praktijken. Waar wordt christelijke hoop ‘gedaan’, beleefd, geleefd? Zijn er specifieke […]

Hoop in de gezondheidszorg

Erik Olsman

Hoop speelt een belangrijke rol in ons dagelijks leven, zeker gedurende ziekte. Erik Olsman prikkelt de lezer om te reflecteren op hoop in de gezondheidszorg vanuit filosofisch – vooral ethisch – perspectief. Hoop blijkt op verschillende manieren gewaardeerd te kunnen worden, waarbij hoop vaak een meerstemmig en dynamisch karakter heeft. Op basis van diverse studies laat de auteur zien dat hoop en compassie verbonden zijn. Hij schetst hoe dit in de christelijke theologie – op […]