Geloof en wetenschap

Negentig jaar filosoferen op het scherp van de snede: de Reformatorische Wijsbegeerte 

Geloof en wetenschap, Thema-artikel

Thema-artikel | Jan Hoogland  Ruim 25 jaar is Jan Hoogland aan de Universiteit Twente bijzonder hoogleraar geweest voor Stichting voor Christelijke Filosofie. Het initiatief tot de instelling van de leerstoel ging uit van twee christelijke studentenverenigingen ter plaatse. Op 1 april 1997 is hij zijn werkzaamheden daar officieel begonnen. Hieronder blikt hij terug op zijn eigen loopbaan als bijzonder hoogleraar en probeert die te verbinden met de inmiddels 90-jarige geschiedenis van de genoemde Vereniging.   Toen […]

Modale aspecten 

Geloof en wetenschap, Grondmotief

Grondmotief | Roel Kuiper  In ‘Grondmotief’ wordt een kernbegrip uit de reformatorische wijsbegeerte of theologie uitgediept en geactualiseerd. Deze keer verkent Roel Kuiper de ‘modale aspecten’. De theorie over de modale aspecten – ook wel de ‘aspectenleer’ genoemd – wordt gezien als het kroonjuweel van de filosofie die Herman Dooyeweerd en Dirk Vollenhoven ontwikkelden. Als mensen ergens een klok hebben horen luiden over deze filosofie dan gaat het over de aspecten. Geen inleidingswerk slaat dit […]

De actuele relevantie van de filosofie van Herman Dooyeweerd 

Filosofie, Geloof en wetenschap, Thema-artikel

Thema-artikel | Martje den Ouden  Wat heeft de filosoof Herman Dooyeweerd ons vandaag te zeggen? In dit artikel bespreekt Martje den Ouden drie lessen uit zijn denken: de gegevenheid van zin, het primaat van alledaagse kennis boven wetenschappelijke kennis en de religieuze wortel van het denken. Het blijkt dat Dooyeweerds ideeën verrassend actueel zijn in een tijd waarin mensen volop zoeken naar zin en vragen stellen bij de dominantie en schijnbare objectiviteit van wetenschappelijke kennis.  […]

Wijsgerige ethiek in de neocalvinistische traditie

Bart Cusveller Essay, Filosofie, Geloof en wetenschap

Veel vertegenwoordigers van de ‘reformatorisch-wijsgerige’ filosofie dragen bij aan de ethische bezinning op de vraagstukken van onze tijd. Voorbeelden zijn de kritiek van Bob Goudzwaard op de doorgeschoten markteconomie, de kritiek van Egbert Schuurman op de doorgeschoten techniek en de kritiek van Gerrit Glas en Henk Jochemsen op de verzakelijking in de gezondheidszorg. Hoewel deze denkers verwijzen naar de bronnen van de ‘reformatorische wijsbegeerte’, met name naar Herman Dooyeweerd, bestaat er geen overzicht – laat […]

‘Oefenen om wakker te blijven’: in gesprek met René van Woudenberg naar aanleiding van Een brug naar God

Govert Buijs en Gerrit Glas Filosofie, Geloof en wetenschap, Mensbeeld

In ‘Mensbeeld’ wordt een spraakmakende denker geïnterviewd. Eerder dit jaar verscheen het boek Een brug naar God van René van Woudenberg, met als ondertitel ‘Hoe filosofie en wetenschap ons voeren naar het mysterie’. Dat is natuurlijk aanleiding voor een gesprek in Sophie. Bovendien bereikte Van Woudenberg in september de pensioengerechtigde leeftijd (of in academisch jargon de emeritaatsleeftijd). Wanneer een afscheid er daadwerkelijk zal zijn, is op het moment van schrijven van dit interview nog geheel […]

Zinvol leidinggeven: het meesterschap van de rechterhersenhelft in de wereld van economie en techniek

Patrick Nullens Filosofie en psychologie, Geloof en wetenschap, Psychologie en wetenschap, Thema-artikel

“Management is de dingen goed doen; leiderschap is de goede dingen doen,” stelde Peter Drucker. Dit roept de vraag op: wat zijn die ‘goede dingen’? Welke handelingen hebben zin en welke zijn zinloos? Bovendien, wat is het verband tussen zingeving en leiderschap in een hoogtechnologische, marktgedreven wereld? In het licht van ecologische uitdagingen en de opkomst van de nieuwe economie moeten leidinggevenden nieuwe vaardigheden ontwikkelen, stelt Patrick Nullens. Wijsheid wordt een essentiële competentie voor leidinggevenden. […]

Het leven als een les. Een biografische benadering van geloof en wetenschap

Simon Polinder Geloof en wetenschap

Geloof en wetenschap kan soms best een abstract gespreksonderwerp zijn. Een onderwerp ook van ‘verhitte hoofden en koude harten’. Dat hoeft echter niet. Er zijn heel veel wetenschappers die leven en werken vanuit de verbinding tussen geloof en wetenschap en daar ook vreugde en inspiratie aan beleven.[i] Voor weer anderen is het vraagstuk geloof en wetenschap een zoektocht of een ontdekkingsreis. Tot die laatste groep behoort Simon Polinder zelf. Hij neemt u mee op zijn […]

Maakt lijden deel uit van de goede schepping?

Rolie Barth Geloof en wetenschap, Jaargang 11 - 2021

Christenen die hedendaagse wetenschappelijke kennis over het ontstaan van de aarde en het leven aanvaarden, kunnen voor theologische vragen komen te staan. Was er bijvoorbeeld al lijden voor de zondeval? En als dat zo is, hoe kunnen we dan spreken over een goede schepping? Rolie Barth betoogt dat het lijden van mensen en dieren deels voortvloeit uit de kwetsbaarheid van de natuur, die onlosmakelijk verbonden is met de grote ontwikkelingsmogelijkheden van de kosmos. In de […]

Hoe noodzakelijk is het lijden in de schepping?

Bert van Veluw Geloof en wetenschap, Jaargang 11 - 2021

Rolie Barth betoogt in het voorgaande artikel dat lijden deel uitmaakt van de goede schepping. Bert van Veluw reageert op deze stellingname. Hij kan zich vinden in de gedachte dat je kunt spreken over een goede schepping ook als daarin het ‘lijden’ (van dieren) bestaat. De crux van het artikel scharniert echter om het begrip ‘noodzaak’. Is het lijden een noodzakelijk onderdeel van de schepping? Het artikel van Barth is een bespreking van een gedachtegang […]