Psychologie en wetenschap

Kierkegaards oordeel. Over zekere uitkomsten, het existentieel onbepaalbare en een ethiek van verantwoordelijkheid

Cultuur & maatschappij, Psychologie en wetenschap, Vrij artikel

Vrij-artikel | Stephan Wetzels In deze overweging onderzoekt Stephan Wetzels Kierkegaard als denker van het voorbehoud wanneer het aankomt op de duiding van een persoon. Kierkegaard verzet zich niet tegen een oordeel als zodanig, maar tegen de gedachte dat dit oordeel moet uitlopen op een zekere uitkomst die iemand definitief vastlegt of zonder meer kenmerkt. Via een begrip van het zelf als een verhouding die zich tot zichzelf verhoudt, wordt een antropologie voorgesteld waarin de […]

Vertwijfeld – wie is het niet?

Filosofie en cultuur, Filosofie en psychologie, Klassieker, Melancholie, Psychologie en wetenschap

Klassieker | Andries Visser In ‘Klassieker’ wordt de achtergrond, inhoud en relevantie van een klassieke tekst belicht. Deze keer De ziekte tot de dood van Kierkegaard. Als het gaat om begrippen als ‘angst’ en ‘vertwijfeling’ is Kierkegaard als eerste Europese denker doorgedrongen in de gebieden die men in de loop van de twintigste eeuw is gaan ontdekken en benoemen als dieptepsychologie, psychiatrie en dergelijke. In deze bespreking van ‘De ziekte tot de dood’ laat Andries […]

Kierkegaard en Dooyeweerd over het ‘zelf’

Filosofie en psychologie, Psychologie en wetenschap

Thema-artikel | Gerrit Glas Is het niet hachelijk om Kierkegaard en Dooyeweerd in verband met elkaar te brengen? En dan nog wel over een onderwerp als het ‘ik’ of ‘zelf’. In dit artikel laat Gerrit Glas zien dat er naast niet geringe verschillen in de kern toch ook belangrijke overeenkomsten zijn tussen beide denkers. In het denken van Kierkegaard zit meer ‘systeem’ dan men op basis van eerste lezing zou denken. En Dooyeweerds visie op […]

Een religieus schrijver

Psychologie en wetenschap, Spiritualiteit, Thema-artikel

Thema-artikel | Geert Jan Blanken Wie was Søren Kierkegaard eigenlijk? Hoe verliep zijn leven? En is er een rode draad te ontdekken in zijn filosofie? In dit inleidende artikel gaat Geert Jan Blanken in op deze vragen, waarbij hij zich concentreert op Kierkegaard als religieus schrijver. De levensweg van de Deense denker blijkt er een door angst en vertwijfeling heen naar vrijheid en vreugde. ‘Een religieus schrijver’, zo noemt Søren Kierkegaard (1813 – 1855) zichzelf […]

Zinvol leidinggeven: het meesterschap van de rechterhersenhelft in de wereld van economie en techniek

Patrick Nullens Filosofie en psychologie, Geloof en wetenschap, Psychologie en wetenschap, Thema-artikel

“Management is de dingen goed doen; leiderschap is de goede dingen doen,” stelde Peter Drucker. Dit roept de vraag op: wat zijn die ‘goede dingen’? Welke handelingen hebben zin en welke zijn zinloos? Bovendien, wat is het verband tussen zingeving en leiderschap in een hoogtechnologische, marktgedreven wereld? In het licht van ecologische uitdagingen en de opkomst van de nieuwe economie moeten leidinggevenden nieuwe vaardigheden ontwikkelen, stelt Patrick Nullens. Wijsheid wordt een essentiële competentie voor leidinggevenden. […]

Het neurowetenschappelijke mensbeeld

Léon de Bruin Psychologie en wetenschap

Zijn wij ons brein? In dit artikel bespreekt Léon de Bruin twee metaforen die in de neurowetenschappen worden gebruikt om cognitieve vermogens te verklaren in termen van hersenprocessen: die van het brein als mechanisme en die van het brein als netwerk. Hij laat vervolgens zien wat de invloed is van deze metaforen binnen de psychiatrie. Zijn wij ons brein? Een van de bekendste en beruchtste gedachte-experimenten in de geschiedenis van de filosofie is ongetwijfeld de […]