Warning: Memcache::addserver() expects parameter 2 to be long, string given in /home/httpd/vhosts/sophieonline.nl/httpdocs/libraries/joomla/cache/storage/memcache.php on line 84
Confucius als scheidsrechter
Confucius als scheidsrechter Print
Written by   

Mocht u per computer op zoek gaan naar ‘International philosophy’ dan komt u allicht uit bij een filmpje van Monty Python van een voetbalwedstrijd tussen Griekse en Duitse filosofen. Aan Duitse zijde zijn alle bekende filosofen opgesteld, aangevuld met Beckenbauer; aan Griekse zijde is Archimedes de man in vorm. Scheidsrechter is Confucius.

Na het fluitsignaal blijft alles rustig: de filosofen lopen in gedachten heen en weer terwijl de bal op de middenstip blijft liggen, totdat Nietzsche een kaart krijgt vanwege een onenigheid met de scheidsrechter over wilsvrijheid. Obstructie of een inhoudelijke controverse? Mogelijk dat laatste, maar dan in deze zin dat de scheidsrechter Nietzsche’s nadruk op de wil – vrij of onvrij – met geen mogelijkheid had kunnen vatten. Bij Nietzsche staat ergens Augustinus nog op de achtergrond met zijn verbinding van geloven en willen. En de oude Chinezen? De centrale tegenstelling is hier niet de wil die het goede dan wel het kwade kiest, maar wijsheid en dwaasheid. De wijze kent de plaats van de mens, in het midden tussen Hemel en Aarde, en handelt met inzicht in tijden en gelegenheden.

Misschien leeft er bij Confucius wel een algemener onbehagen, want met uitzondering van Leibniz, zijn de leden van het Duitse team bepaald niet complimenteus over China geweest. Nietzsche zelf had van een tirannie van de middelmatigheid gesproken. Weliswaar onderscheidt Hegel zich door ruime aandacht voor China – genoeg stof voor enkele Duitse dissertaties -, maar complimenteus was dit alles niet. Zo lees je ergens dat hij het voor de reputatie van Confucius beter vond als hij onvertaald was gebleven.

Het Griekse team onderscheidt zich gunstig. Niet alleen wordt door hen het enige doelpunt gescoord (na een heureka-moment van Archimedes), maar deze filosofen respecteren ook het gezag van deze hen onbekende scheidsrechter. Geeft dat niet te denken?