Boekbespreking, De ziel van Europa - steeds meer los van christelijke verankering

De ziel van Europa – steeds meer los van christelijke verankering

De meeste mensen geloven dat ze een ziel hebben, maar bijna niemand kan uitleggen wat het is, luidt de eerste zin van het boek van Ole Martin Høystad, emeritus hoogleraar culturele studies aan Telemark University in Noorwegen. Hij geeft een scherpe analyse van het begrip ‘ziel’ in de cultuurgeschiedenis. Ziel is de uitdrukking van iets diep persoonlijks. In de gehele geschiedenis is de ziel het prisma geweest waardoor de mens en zijn leven gezien en […]

Boekbespreking, Ouweneel waarschuwt tegen hellend vlak van evolutionisme

Ouweneel waarschuwt tegen hellend vlak van evolutionisme

Willem Ouweneel komt met een opvallend scherpe afwijzing van het boek van Gijsbert van den Brink, En de aarde bracht voort. Ouweneel beschouwt de combinatie van evolutionisme en Bijbelse scheppingsleer als een onmogelijke zaak. “Ik ben bang dat er geen tussenweg is: het is evolutie óf openbaring. Het is jezelf bedriegen als je denkt dat je beide kunt hebben.” Ouweneel heeft zich al vanaf de jaren zeventig beziggehouden met de problematiek van Bijbel en evolutie. […]

Boekbespreking, God wil geen bloed zien maar liefde

God wil geen bloed zien maar liefde

Klaas van der Zwaag

De uitvoeringen van de passies van Bach zijn weer achter de rug. Christenen belijden de verzoening door het offer van Christus aan het kruis, maar hoe moeten we dat precies interpreteren? De Anglicaanse theologen Tom Wright en Rowan Williams keren zich tegen een God die ‘bloed wil zien’ en stellen dat het in het christendom ten diepste gaat om de opofferende kracht van de liefde. In het boek Goede Vrijdag. De dag dat de revolutie […]

Boekbespreking 'Jan H. van Bemmel, Waar was je? Geloven na Darwin en Hubble, Amsterdam, 2017 Wapenveld'

Bescheidenheid past in debat over evolutie

Klaas van der Zwaag

Over schepping contra evolutie is zo langzamerhand het laatste woord nog niet gezegd. Het boek van Jan van Bemmel, emeritus hoogleraar in de medische informatica aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, pleit voor nuchterheid en bescheidenheid. En het blad Wapenveld wijst op een derde perspectief, tussen enerzijds ongeremd geloof in de wetenschap en anderzijds creationistisch fundamentalisme. Van Bemmel stelt dat de wetenschap niet in staat is om vanuit zichzelf iets te zeggen over een eerste oorzaak, […]

Boekbespreking 'Wederzijds commentaar kunst en filosofie'

Wederzijds commentaar kunst en filosofie

De bij ArtEZ in Zwolle werkzame docenten Wendy Janssen en Onno Zijlstra hebben met hun boek Reflecties iets moois op de wereld gezet. De ondertitel van hun boek luidt: 25 Kunstwerken 24 Filosofen. Het uitgangspunt van de hier gebundelde beschouwingen zijn kunstwerken (beelden, objecten, schilderijen, installaties) uit de twintigste en eenentwintigste eeuw. Om deze kunstwerken te begrijpen of het aanvankelijke begrijpen te verdiepen, komen filosofen in beeld die een bepaalde opvatting van kunst en schoonheid, […]

Boekbespreking 'Gert J. Peelen, Spreken over boven. Harry Kuitert – een biografie, Amsterdam, 2016'

Kuitert oogt door inzet op de ervaring weer actueel

Klaas van der Zwaag

Is de theologie van Harry Kuitert achterhaald? Het wordt vaak gezegd en klakkeloos herhaald. De vrijzinnigheid zou meer voor de oude generatie zijn en deze tijd kent veel minder radicale ex-gereformeerden die zich tegen de kerk afzetten. Toch oogt Kuiterts inzet op de ervaring en de taal van de verbeelding verrassend actueel. Gert Peelen schreef een biografie over een van de meest omstreden theologen in de Nederlandse kerken van de vorige en deze eeuw. Omdat […]

Boekbespreking 'Roep om houvast in tijd van verwarring'

Roep om houvast in tijd van verwarring

Klaas van der Zwaag

Deze tijd kenmerkt zich door verwarring op allerlei terreinen. Maar juist nu klinkt een roep om waarden, idealen en grotere verhalen, zo stellen auteurs in een bundel ter gelegenheid van het dertiende lustrum van de reformatorische studentenvereniging CSFR. De bundel bestaat uit twee delen: eerst wordt de staat van verwarring in kaart gebracht, vervolgens wordt er gezocht naar houvast. Er leeft in de moderne cultuur een brede identiteitscrisis, zowel van personen als instituties. Helderheid en […]

Tom-Eric Krijger

De tragiek van de vrijzinnigheid

Klaas van der Zwaag

De vrijzinnigheid in Nederland laat een grote tragiek zien, stelt Tom-Eric Krijger in zijn dit jaar verschenen proefschrift A Second Reformation? De eerste generatie modernen en vrijzinnigen leefde in de verwachting dat de toekomst aan hen was. Het vrijzinnig protestantisme is echter nooit uitgegroeid tot een massabeweging, maar uitgelopen op gevoelens van teleurstelling, marginalisering en zelfs defaitisme. Krijger bestudeert in zijn dissertatie de vrijzinnigheid in de periode tussen 1870 en 1940. In 1870 kwam de […]

Boekbespreking 'Oorspronkelijk', Mart-Jan Paul

Waarschuwing tegen onkritisch vertrouwen op wetenschap

Klaas van der Zwaag

Is de evolutietheorie met het christelijk geloof te combineren? Volgens Gijsbert van den Brink wel, Mart-Jan Paul heeft echter grote bezwaren en ziet zelfs het gezag van de Bijbel op het spel staan. Hij waarschuwt vooral tegen een onkritisch vertrouwen op de wetenschap. Er is de laatste weken wat af geschreven en af gediscussieerd over het thema schepping en evolutie, sinds Gijsbert van den Brink de knuppel in het hoenderhok gooide met zijn boek En […]