Illustratie, Argumenteren voor het bestaan van God (vervolg)

Argumenteren voor het bestaan van God (vervolg)

Jeroen de Ridder

In de vorige Sophie stelde Jeroen de Ridder dat argumenteren voor het bestaan van God met behulp van de hedendaagse analytische filosofie een zinvolle bezigheid is. Daarbij ging hij alvast in op mogelijke inhoudelijke bezwaren. In dit artikel behandelt hij bezwaren tegen de analytische stijl van filosoferen, waarna hij nog reageert op de bijdragen van Marcel Sarot en Kars Veling in het vorige nummer. Analytische filosofie, schreef ik vorige keer, benadrukt precisie, helderheid, coherentie, beweerzinnen, […]

Illustratie, Compromis en christelijke ethiek

Compromis en christelijke ethiek

Mag je concessies doen op principiële punten als dat, gegeven de omstandigheden, noodzakelijk lijkt? Patrick Overeem kijkt naar de manier waarop christelijke politieke partijen de laatste decennia hebben ‘onderhandeld’ over de zondagsrust. In 1995, in de hoogtijdagen van Paars-I, wilde minister Wijers van Economische Zaken winkels toestaan om alle zondagen van het jaar open te zijn. Op dat moment waren maximaal acht koopzondagen per jaar toegestaan. Coalitiepartij PvdA diende, ter bescherming van het winkelpersoneel, een […]

Kars Veling

Spreek onbevangen over God – maar wees voorzichtig met beweerzinnen

Volgens Kars Veling berusten ons denken en spreken over de werkelijkheid op analogieën, ook met betrekking tot God. Anders dan andere verschijnselen in de werkelijkheid kunnen we God niet onderzoeken door middel van experiment. Daarom moeten we volgens Veling extra voorzichtig zijn met onze logica op basis van beelden die de Bijbel aanreikt in het denken en spreken over God. In een interview in Soφie (februari 2017) zei ik iets over “En dus bestaat God”, […]

Illustratie, Een pleidooi voor de voorlopigheid

Een pleidooi voor de voorlopigheid

Een provisioneel waarheidsbegrip vraagt om een theologie van de voorlopigheid, is de stelling van Peter Nissen. Juist omdat zij ‘pro-visioneel’ is, ziet zij niet af van de waarheid, maar blikt vooruit (providere in het Latijn) naar de waarheid die nog komende is en neemt zij in haar handelen alvast een voorschot op die waarheid. Herman van Praag leidt zijn lezers in het boek Slecht zicht aan de hand van de jonge Amos door de religieuze […]

Illustratie, Calvijn en de economische actualiteit (1)

Calvijn en de economische actualiteit (1)

Calvijn geldt als de door economen meest geciteerde theoloog. Dit was althans het geval toen het vak ‘Geschiedenis van het economisch denken’ nog steevast onderdeel was van het universitaire lesprogramma. Maar voor wie door Calvijn zijn ‘gegrepen’ staat Calvijn voor iets veel groters: hij is een gids voor universeel denken, voor een wereldbeschouwing die plaats biedt aan een diversiteit aan uitwerkingen op velerlei terrein. In de actuele problematiek van de economie, die voortdurend in complexiteit […]

Harry Kuitert

Religie (op haar) retour – Naar aanleiding van het overlijden van Harry Kuitert

Karel Deurloo

Op 8 september jongstleden overleed de gereformeerde theoloog Harry Kuitert. Hij stelde zijn leven in dienst van de stelling dat al het spreken over boven van beneden komt. Daarmee veroorzaakte hij veel opschudding binnen zijn eigen kerken. De hervormden waren niet onder de indruk. Zij hadden al wat langer ervaring in het bestrijden van de religiekritiek van Feuerbach en Marx. Met name Karl Barth had er een antwoord op gevonden. Volgens Barth doet de openbaring […]

Illustratie, Felix culpa, de troost van ironie in de Bijbel

Felix culpa, de troost van ironie in de Bijbel

Je verwacht het niet, maar het Nieuwe Testament staat bol van ironie. Lucas is de meester van de ironiserende vertelling. Bij Marcus gaat het om een doorlopende ontmaskering. Op het moment dat je denkt dat je de boodschap begrepen hebt, vergis je je. Johannes laat de ironie van de gebeurtenissen zien, door de lezer in te wijden in een andere taal en een kijkje te geven achter de schermen. Nu de ene na de andere […]

Illustratie, Ironie in het verschijnsel profetie

Ironie in het verschijnsel profetie

Profetie is meer dan alleen voorspelling. Ze heeft ook een pedagogische of morele functie (bekeer je). Op het moment dat je de boodschap ter harte neemt, en je bekeert, wordt de aangekondigde sanctie niet opgelegd. Maar dan klopt de voorspelling niet. Twee ironische voorbeelden: Jona en Micha. Niets is menselijker dan de wens om af en toe eens in de toekomst kijken: Als ik deze opleiding kies, wat zijn dan mijn kansen op een baan? […]