Klassieker

Vertwijfeld – wie is het niet?

Filosofie en cultuur, Filosofie en psychologie, Klassieker, Melancholie, Psychologie en wetenschap

Klassieker | Andries Visser In ‘Klassieker’ wordt de achtergrond, inhoud en relevantie van een klassieke tekst belicht. Deze keer De ziekte tot de dood van Kierkegaard. Als het gaat om begrippen als ‘angst’ en ‘vertwijfeling’ is Kierkegaard als eerste Europese denker doorgedrongen in de gebieden die men in de loop van de twintigste eeuw is gaan ontdekken en benoemen als dieptepsychologie, psychiatrie en dergelijke. In deze bespreking van ‘De ziekte tot de dood’ laat Andries […]

Het actieve leven 

Klassieker

Klassieker | Govert Buijs   In ‘Klassieker’ wordt de achtergrond, inhoud en relevantie van een klassieke tekst belicht. Deze keer The Human Condition van Hannah Arendt. Volgens Govert Buijs lijkt de aandacht voor dit boek zeer op zijn plaats. De Duitse titel luidt namelijk Vita Activa, het actieve leven. Dit actieve leven onderscheidt ze van het contemplatieve leven. En ze onderscheidt maar liefst drie verschillende typen binnen dit actieve leven: ‘labor, work and action’, oftewel, ‘arbeid, […]

De inspiratie van MacIntyre’s Na de deugd. Over ‘de normatieve praktijkbenadering’ in de christelijke filosofie 

Filosofie en maatschappij, Klassieker

Klassieker | Jan Hoogland  In ‘Klassieker’ wordt de achtergrond, inhoud en relevantie van een klassieke tekst belicht. Deze keer Na de deugd van Alasdair MacIntyre. In dit artikel gaat Jan Hoogland aan de hand van dit boek in op ‘de normatieve praktijkbenadering’ zoals die is ontwikkeld in de reformatorische wijsbegeerte.  In het vorige nummer van Sophie mocht ik stilstaan bij de negentigste verjaardag van de Vereniging voor Reformatorische Wijsbegeerte. Ik deed dat onder andere door […]

Vredes weeklacht

Han van Ruler Klassieker

Erasmus stond altijd op zijn onafhankelijkheid als auteur, maar Vredes weeklacht (1517) schreef hij in opdracht. Het maken van een politiek statement bracht hem tot uitlatingen over joden en Turken die er bij een modern publiek niet meer ingaan, maar toch wist hij de kern van zijn ‘filosofie van Christus’ te bewaren. Han van Ruler legt uit hoe Erasmus de vorsten van Europa aansprak op hun verantwoordelijkheid en kritiek leverde op de ontwrichtende praktijk van […]

Totaliteit en Oneindigheid: de ontologie van Levinas

Jan Marten Visser Filosofie, Klassieker

In ‘Klassieker’ wordt de achtergrond, inhoud en relevantie van een klassieke tekst belicht. Deze keer Totaliteit en Oneindigheid van de Frans-Litouwse filosoof Emmanuel Levinas. De joodse filosoof Levinas, als een van de weinigen van zijn familie levend uit de oorlog gekomen, stelt in dit boek dat de bloedige barbarij van de Tweede Wereldoorlog mogelijk was doordat het westerse denken op belangrijke punten verkeerde uitgangspunten hanteert. Jan Marten Visser beschrijft deze indringende kritiek op de westerse […]

Plato’s Politeia: ankers voor een gedesoriënteerde democratie

Albert Joosse Cultuur & maatschappij, Klassieker

In ‘Klassieker’ wordt de achtergrond, inhoud en relevantie van een klassieke tekst belicht. Deze keer Politeia van Plato. Wat is recht? Wat is waar? Zijn normen cultuurgebonden? Hoe word je gelukkig? Zo open als deze vragen zijn, zo lang stellen we ze al. Plato’s Politeia stelde ze nadrukkelijk en vormde de vragen van latere eeuwen. Maar wat heeft deze klassieker eigenlijk te zeggen? En wat was zijn bijdrage in zijn eigen tijd? In zijn bespreking […]

De blijvende relevantie van Jürgen Moltmanns Theologie der Hoffnung

Steven van den Heuvel Klassieker

In ‘Klassieker’ wordt de achtergrond, inhoud en relevantie van een klassieke tekst belicht. Deze keer Theologie der Hoffnung van Jürgen Moltmann. De publicatie van dit boek, in 1964, heeft een grote en diepgaande invloed gehad op de christelijke theologie – zijn voorstel om de eschatologie te zien als het hart van de theologie sprak velen aan en heeft tot een nieuw élan binnen de kerk geleid. Tegelijk roept het boek kritische vragen op. Steven van […]

Ethiek als verleiding

Geert Jan Blanken Klassieker

In ‘Klassieker’ wordt de achtergrond, inhoud en relevantie van een klassieke tekst belicht. Deze keer Vrees en beven van Søren Kierkegaard (1813-1855). Kierkegaard was ervan overtuigd dat alleen al dit kleine boekje hem wereldberoemd zou maken. Hij heeft gelijk gekregen, en dat is best opmerkelijk, want het gaat om een niet gemakkelijke tekst over een heel ongemakkelijke vertelling: het Bijbelverhaal over Abrahams bereidheid om Isaak te offeren. Geert Jan Blanken stelt de vraag: Wat maakt […]

Zin en zinloosheid in Nietzsches Aldus sprak Zarathoestra

Paul van Tongeren Klassieker

In ‘Klassieker’ wordt de achtergrond, inhoud en relevantie van een klassieke tekst belicht. Deze keer Aldus sprak Zarathoestra van Friedrich Nietzsche. Het boek dat Nietzsche zelf als zijn hoofdwerk beschouwde, bevat zowel een diagnose van de zincrisis van onze tijd, als een antwoord daarop. Paul van Tongeren belicht het eerste aan de hand van wat Zarathoestra expliciet zegt over de übermensch als de zin van de aarde. Het tweede bespreekt hij vanuit Nietzsches ervaring van […]