Sophie 8e jaargang nr 2, april 2018

Huisje vijgenboompje beestje

Toen het vijftigjarig jubileum van de studentenrevolte uit 1968 bijna op de helft was, besloot ik voor altijd bij mijn lief te blijven en nooit meer te verhuizen. De meetsnoeren vielen mij in lieflijke dreven en mijn erfdeel bekoorde mij. Ik koppelde een monogaam aan een ‘monotoop’ leven en brak met mijn nomadenbestaan, van de ene pastorie naar de andere (als domineeszoon), en van de ene studie naar de andere (noem het generalisme, noem het […]

Illustratie, De verbeelding aan de macht

De verbeelding aan de macht

Kunnen we iets leren van de geschiedenis? De studenten van 1968 in Duitsland dachten van wel: wij gaan het radicaal anders doen. Zij braken met de generatie van hun ouders. Maar sommigen van hen vervielen door hun radicalisering al snel in vergelijkbare fouten. Anderen gingen ‘de lange mars door de instituties’, totdat zij zelf tot het establishment behoorden. Door dat alles heen heeft Duitsland zich echter toch ontwikkeld tot een stabiele democratie in het centrum […]

Illustratie, ‘De macht van de verbeelding’ in de natuurwetenschap

‘De macht van de verbeelding’ in de natuurwetenschap

Alfa- en gammawetenschappen willen zich graag spiegelen aan de natuurwetenschappen. Onderzoek moet ‘evidence based’ zijn. Daarmee doen deze wetenschappen zichzelf echter tekort, vindt Gerard Nienhuis. Een strikt causale benadering is in deze wetenschappen niet mogelijk en levert onvoldoende begrip op. Ook in de natuurwetenschappen zelf draait het niet in de eerste plaats om ‘evidence’. De rol van verbeelding is veel belangrijker. Natuurwetenschappers werken aan vragen waarop nog geen antwoord is. Dan komt het aan op […]

Illustratie, Ben je echt vrij in je keuzes?

Ben je echt vrij in je keuzes?

Voor de generatie van Sophie Smit (1994) is de vrijheid van het individu die vijftig jaar geleden werd afgedwongen omgeslagen in haar tegendeel: oneindig veel opties met keuzestress als resultaat, want jouw specifieke keuze moet jou ook nog eens heel bijzonder maken. Kortom, bestaat er wel zoiets als vrijheid? U had haar natuurlijk direct herkend: Sophie Smit is de iconische Sophie van het eerste nummer van de eerste jaargang uit 2011. We zijn zeven jaargangen […]

Illustratie, De intieme revolutie van jonge rebellen

De intieme revolutie van jonge rebellen

Voor vrijheid en gelijkheid is wel vaker een revolutie ontketend. Nieuw in de Meirevolutie van 1968 was volgens Nico Koning het aspect van de generaties. Daarmee werd die revolutie een intieme zaak: opstand van jongeren tegen het gezinshoofd binnen de gezinnen. Deze revolutie is niet mislukt. Mijn droom is dat de jeugd in opstand komt”, verzuchtte Jan Terlouw in een interview naar aanleiding van de verschijning van zijn Boekenweekessay. Jongeren zouden misschien nog in staat […]

Illustratie, Vijftig jaar vrije liefde - Gouden jubileum of vijftig tinten grijs?

Vijftig jaar vrije liefde – Gouden jubileum of vijftig tinten grijs?

De vrije liefde van 1968 lijkt niet erg gelukt. Aart Deddens laat twee gedesillusioneerde schrijvers aan het woord, Mensje van Keulen en Michel Houellebecq, die allebei te kampen hebben met hechtingsproblemen ten gevolge van de vrije liefde. Daarna verkent hij aan de hand van Dooyeweerd en Miskotte opnieuw de christelijke traditie. Was het huwelijk echt zo’n slecht idee? En waar is de erotiek gebleven in het Nieuwe Testament, naast de welbekende rol van ‘agape’ als […]

Illustratie, De SGP is misschien de meest progressieve partij van Nederland

De SGP is misschien de meest progressieve partij van Nederland

Voor het beoordelen van seksueel misbruik in de kerk, biedt de kerk zelf haar morele kader, maar hoe zit dat bij seksueel misbruik in een libertijnse context van theater en kunst? En hoe moet je in die context achteraf oordelen over dwang, drang of vrije wil? In Soφie van februari vorig jaar publiceerden wij een interview met Hans Boutellier. Daarin vertelde hij iets van zijn intellectuele ontwikkeling: “Eind jaren tachtig, begin negentig was ik intensief […]

Illustratie, Ontwikkeling blijft thuiswerk - Hoe de kerken hun rol in de revolutie oppikten en weer verloren

Ontwikkeling blijft thuiswerk – Hoe de kerken hun rol in de revolutie oppikten en weer verloren

Op 15 maart jl. maakte Trouw op de voorpagina melding van de opheffing van de oecumenische ontwikkelingsorganisatie Oikos. Greetje Witte-Rang (1954, theologe) werkte bijna 25 jaar voor Oikos, van 1983 tot 2007. De redactie vroeg haar te reflecteren over de revolutie van 1968 en het ontstaan, bestaan en de teloorgang van Oikos. Hoe staan we ervoor in deze tijd? Oikos was een ontwikkelingsorganisatie zonder projecten in de derde wereld. Om dat te begrijpen, moeten we […]

Henk Geertsema

Henk Geertsema – Gereformeerde hippie voor gerechtigheid en barmhartigheid

De meeste vrijgemaakt gereformeerde jongeren in zijn tijd volgden vrijgemaakt onderwijs, om wel toegerust vervolgens de wereld in te kunnen trekken. Henk Geertsema legde de omgekeerde route af. Na diverse seculiere opleidingen trok hij de wijde wereld in. Door een late roeping meldde hij zich bij de destijds net opgerichte Gereformeerde Sociale Academie in Zwolle om de vrijgemaakte zuil, of wat daarvan over is, nooit meer te verlaten en haar pleit te bezorgen. Henk Geertsema […]

Illustratie, Unter den Talaren Muff von tausend Jahren

Unter den Talaren Muff von tausend Jahren

Redactielid Hans Ester put uit de eigen ervaring van de Meirevolutie. Hij was deel van de ‘reuring’ in Amsterdam en Tübingen, zat in de collegebank bij Hans Küng en bij Ernst Bloch, die als marxist het geweld veroordeelde. Hij beet zich vast in de lastige Adorno, voor wie de revolutie zijn dood werd. Een Talar is een toga, de ambtskleding van geestelijken en hoogleraren. Muff is een aanduiding voor bedorven lucht, muffigheid, geur van vochtige […]