Religie van taboe naar trending topic

Twee voormalig redacteuren van Soφie (of beter: haar voorganger Beweging) vielen in de prijzen. René van Woudenberg won goud en Herman Paul zilver in de essaywedstrijd ‘Is er in de wetenschap ruimte voor religie?’. Wij feliciteren hen met deze mooie prijs. Op 11 oktober jongstleden vond de prijsuitreiking plaats van de door de Koninklijke Hollandse Maatschappij der Wetenschappen en NRC uitgeschreven essaywedstrijd.

 

Opvallend aan de uitkomst was dat alle gelauwerde essays een pleidooi voeren vóór ruimte voor religie in de wetenschap. Het lijkt erop dat het debat over de verhouding tussen religie en wetenschap de scherpe kantjes heeft verloren. Wetenschap wordt steeds minder als een bij voorbaat areligieus domein gezien. Dit heeft natuurlijk alles te maken met de actuele maatschappelijke en culturele ontwikkelingen.

Naar aanleiding van de essaywedstrijd en het forum na de prijsuitreiking wil ik graag iets zeggen over de actuele discussie over dit onderwerp.

Want wat wil het precies zeggen dat er momenteel weer veel meer ruimte lijkt te ontstaan voor het publieke debat over religie in het algemeen, maar ook voor aandacht voor religie in de wetenschappen? Lange tijd leek dit een non-existent debat. Natuurlijk niet binnen kringen van de christelijke filosofie, want daar is altijd veel nagedacht over de verbindingslijnen tussen religie en wetenschap. Daarbuiten leek het onderwerp taboe. Velen beschouwden het als een vanzelfsprekendheid dat een wetenschapper nooit een gelovige zou kunnen zijn en dat geloof in de wetenschap niet thuishoort.

Natuurlijk is dat een misverstand. Maar wel een misverstand dat lange tijd hardnekkig het beeld bepaalde. Het zou rationeel wetenschappelijk aantoonbaar zijn dat religie achterhaald is en dat het onredelijk is om te geloven. Punt uit. Basta.

 

Secularisatiethese

Dit standpunt wordt de laatste tijd wel aangeduid als de ‘secularisatiethese’ (zie elders in dit nummer de bijdrage van Hans Joas): de gedachte dat door de modernisering van de wereld en de verwetenschappelijking van ons wereldbeeld religie langzaam maar zeker uit de wereld zal verdwijnen. Domweg als vrucht van de vooruitgang.

Aan deze these wordt echter meer en meer getwijfeld. 85% van de wereldbevolking is nog altijd religieus en dat aandeel lijkt eerder te

Verder lezen?
De verdere inhoud van dit artikel of deze pagina is voorbehouden aan onze abonnees (u kunt hier inloggen).
Bent u nog geen abonnee, vraagt u dan een proefnummer aan, of registreert u zich direct online voor een abonnement.