“Hello, My Name is Sophia” – Wie is verantwoordelijk voor het gedrag van Sophia?

Ondanks haar menselijke naam en haar menselijke trekjes, is robot Sophia niets meer dan een technisch artefact. Ze is niet voor haar handelen verantwoordelijk, of om het in termen van Dooyeweerd te zeggen, ze is geen subject binnen het ethische aspect. Mensen, in casu ontwerpers, zijn verantwoordelijk voor haar gedrag, stelt Diede Mekkering.

 

Jarenlang heeft men erover gespeculeerd, boeken geschreven en films gemaakt. Nu is het dan eindelijk zo ver; de eerste rationeel handelende robot is een feit. Sophia, de meest recente robot van Hanson Robotics, is een buitengewoon menselijke robot die zelfs in staat zou moeten zijn om emoties te begrijpen (Hanson Robotics, 2017b). Alsof dat alles nog niet baanbrekend genoeg is heeft Saoedi-Arabië Sophia vorig jaar burgerrechten toegekend, een recht dat tot op heden alleen was weggelegd voor de mens (Hanson Robotics, 2017b; Stone 2017).

Door het toekennen van burgerrechten heeft Saoedi-Arabië, tot op zekere hoogte, Sophia dezelfde status gegeven als de mens. Echter, in hoeverre kunnen we stellen dat Sophia vergelijkbaar is met een mens? Daarnaast kunnen we ons afvragen hoe we met dit soort ‘wezens’ om moeten gaan. De menselijke omgang wordt geregeerd door ethiek, maar welke ethische verantwoordelijkheden draagt een robot zoals Sophia? Om deze vragen te beantwoorden zal ik in dit artikel allereerst een ontologische analyse maken op basis van de filosofie van Herman Dooyeweerd. Gebaseerd op deze analyse zal ik de relevante ethische implicaties van deze casus aangeven. Tot slot geef ik een samenvatting van de bevindingen en mijn persoonlijke mening, die ik nader zal toelichten.

 

Sophia

Robot Sophia is in staat om te communiceren, te leren en menselijke emoties te begrijpen. Daarnaast zijn de fysieke kenmerken van Sophia zeer gelijkwaardig aan die van de mens (Hanson Robotics, 2017a; Stone, 2017). Zij beschikt dus als robot over vergelijkbare capaciteiten als die van de mens. Wat zijn de ethische implicaties hiervan?

Waar de mens geroepen wordt om op een verantwoorde wijze te leven, wat bijvoorbeeld wordt uitgedrukt in ethische omgangsregels, lijkt Sophia door haar technische ontwerp deze verantwoordelijkheid te ontlopen. Desondanks heeft Sophia recent wel burgerschap verworven waarmee zij, tot op zekere hoogte, op gelijke voet komt te staan met de mens (Stone, 2017). Zou dit niet moeten betekenen dat ook zij onderworpen is aan deze ethische omgangsregels? Betekent dit dat we vanuit een ethisch oogpunt Sophia moeten beschouwen als mens? Dit brengt ons tot de kernvraag van dit artikel; wat betekent het om te ‘zijn’?

 

De ontologie van Herman Dooyeweerd

Voor een antwoord op bovenstaande vraag heb ik

Verder lezen?
De verdere inhoud van dit artikel of deze pagina is voorbehouden aan onze abonnees (u kunt hier inloggen).
Bent u nog geen abonnee, vraagt u dan een proefnummer aan, of registreert u zich direct online voor een abonnement.