Heeft lijden schoonheid? (2)

Het lijden in de kunstwerken van Käthe Kollwitz heeft niet alleen kracht door het narratieve, door de uitbeelding van een geschiedenis. Wat is er nog meer aan de hand?

 

Als het om de uitbeelding van de schoonheid van het lijden gaat, ligt het gevaar van sentimentaliteit op de loer. Wolterstorff wijst daarop en hij neemt aan dat het voor Kollwitz een worsteling was om aan dit gevaar weerstand te bieden.

Eerst maar de vraag wat dat is, sentimentaliteit. En waarom is ze verwerpelijk, want zo wordt het bedoeld. Ik heb geen idee. Sentimentaliteit is hetzelfde als emotionaliteit, maar sentimentaliteit is kennelijk iets verkeerds, terwijl emotionaliteit iets neutraals is; emotionaliteit kan ook iets goeds zijn, wat bij sentimentaliteit niet het geval is. Waar zit dat op vast?

Ik zal een voorbeeld proberen. Stelt u zich uit de vaderlandse canon een kinderboek voor van W.G. van de Hulst, met een illustratie van zijn zoon W.G. van de Hulst jr. (die overigens naast een begaafd illustrator ook een begenadigd vrij kunstenaar was). Stel, het verhaal gaat over de poppenwagen van een meisje. De poppenwagen staat buiten. Het regent. Niemand is in de buurt. De wind doet: hoeijjjjjjjj en nog eens, maar dan veel harder: wiehoejoehoeijjjjjj! Boem, daar valt de poppenwagen. De pop rolt eruit. Met haar gezicht naar beneden. Middenin de plas. Arme, arme pop!

U kunt zich de illustratie voorstellen. Als we die sentimenteel noemen, kan ik aanvoelen wat dat betekent. De gevoelens die worden opgewekt zijn buitenproportioneel (zo veel medelijden is nou ook weer niet nodig; met een handdoek of een kachel is alles weer opgelost) of misplaatst:

Verder lezen?
De verdere inhoud van dit artikel of deze pagina is voorbehouden aan onze abonnees (u kunt hier inloggen).
Bent u nog geen abonnee, vraagt u dan een proefnummer aan, of registreert u zich direct online voor een abonnement.