Aart Nederveen – Fysicus, vroedvrouw, schrijver en vooral geen dominee

Het licht dat Aart Nederveen op de wereld laat schijnen komt door heel veel wiskunde tot stand. De output kennen we als MRI-scans. Beelden van de werkelijkheid, maar zijn die beelden waar? Kun je er zomaar op vertrouwen? Voor Aart is het ‘maar’ een bril. Om van waarde te kunnen zijn voor de medische wetenschap moeten wat hem betreft ook veel andere brillen opgezet worden.

Aart Nederveen is tegenwoordig thuiswerkend hoogleraar toegepaste MR fysica, verbannen naar een plek op zolder, naast het ketelhok, omdat daar de minste geluiden doordringen van het bruisende leven van zes ‘thuiswerkende’ kinderen. Naast dat hok zit hij opgesloten met een digitaal mapje scans. “Daar moet je allemaal verstandige dingen mee doen, dus de plaatjes zo mooi mogelijk maken en daar weer verstandige artikelen over schrijven.” Hij zegt het op een toon alsof het allemaal niet veel meer voorstelt dan bij mooi weer je waterpistool bijvullen in de keuken zonder te knoeien. Met het materiaal kan hij – samen met zijn onderzoeksgroep – nog twee maanden vooruit en dan is de koek op.

Maar dat is ideaal. Dan kun je een scanner als een soort speeltuin gaan gebruiken. Allerlei proefjes doen met collega’s zonder dat er een specifieke vraag naar is: wat gebeurt er bijvoorbeeld als je slikt? Een vraag die je zelf stelt in je oratie.

“Wie weet. Voor de buitenwereld klinkt het gek, maar ziekenhuizen draaien niet roodgloeiend (het is 8 april). Scanners staan leeg, omdat er heel veel reguliere onderzoeken zijn afgezegd.”

Jeugd

Ver voor de scanner was de bureaulamp waarschijnlijk het technisch artefact dat Aart het meest na stond. Lezen en nog eens lezen. Het bracht hem liefde voor taal, liefde voor poëzie, liefde voor theologie. Het is een van de redenen waarom hij al jarenlang schrijft en hoofdredacteur is van Wapenveld, zeg voor het gemak: de hervormde tegenhanger van het gereformeerde Soφie.

Toen Aart een van zijn meesters van de lagere school vertelde dat hij natuurkunde ging studeren, schudde die zijn wijze hoofd. “Jammer. Iets met meer ethische uitdaging had beter bij je gepast.” Wat dat dan precies voor ethiek zou moeten zijn was niet duidelijk, al was voor de omgeving waaruit Aart voortkwam een kansel de enige werkplaats ervoor. Maar die rol van dominee zag hij niet voor zichzelf weggelegd. Wel had hij een belangstelling voor theologie. Toen hij ging studeren had hij al veel bagage in zijn ransel, vooral ook dankzij zijn reformatorische middelbare school, de Guido de Brès in Rotterdam. Het werd dus natuurkunde – want naast deze alpha-kant was hij ook ruim bedeeld met beta-slimheid – en wel in Delft, de technische kant.

Wie was die jongen van twaalf jaar van wie die schoolmeester dat ethische beeld had?

“Ik was iemand van de binnenwereld. Niet erg sociaal vaardig. Klein beetje streberig. Ik ging voor de mooiste resultaten. En daar had ik dan ook wel weer last van. Ik was taalvaardig. Perfectionist. Ik weet nog wel dat diezelfde onderwijzer mij herhaaldelijk erop wees dat vergissen menselijk is. Dat klinkt heel eenvoudig, maar achteraf besef ik dat hij mij heeft willen helpen.

Als ik het vergelijk met mijn eigen kinderen ben ik super beschermd opgevoed aan de dijk in Giessendam. Dat beschermd worden ging natuurlijk niet bewust. Ik ben niet opzettelijk verstikt onder de deken van de reformatorische zuil, maar de wereld was klein, miniem. Eén dijk, zeven kerken. En die wereld had voor mij geen geheimen. Voor de jeugdvereniging deed ik uitgebreid de lokale kerkgeschiedenis uit de doeken en waar al die smaken en liggingen op waren terug te voeren.”

Al die kerken in de kleine wereld van Giessendam zijn ook nog een keer heel groot: de hervormden, de gereformeerde gemeenten, zelfs de vrijgemaakten hebben een grote kerk.

“Ja, (lachend) dat komt natuurlijk omdat in ’44 de meerderheid met dominee De Graaf meeging.”

Nice not to know.

“Misschien leuk om te vertellen: tegenover ons woonde een gezin, dat vrijgemaakt was. Dat was een bijzonder soort. Daar sprak je überhaupt niet mee. Niet uit onwil, maar ze leken van een andere planeet. Natuurlijk, het was een

Verder lezen?
De verdere inhoud van dit artikel of deze pagina is voorbehouden aan onze abonnees (u kunt hier inloggen).
Bent u nog geen abonnee, vraagt u dan een proefnummer aan, of registreert u zich direct online voor een abonnement.