Wat is een thuis?

Sofie Rijpma-van Loon

Als halfbloed kent Sofie Rijpma-van Loon twee ‘homelands’. Ze is nooit ergens helemaal thuis, of juist wel? Wat is eigenlijk een thuis?

Mijn vader is Nederlander en mijn moeder Antilliaanse. Ik ben hun oudste kind en werd dertig jaar geleden in Amsterdam geboren. Tot mijn twaalfde jaar heb ik in Almere gewoond. Toen kreeg mijn moeder heimwee en ging terug naar Bonaire. Met mijn jongere broer reisde ik met haar mee. In het eerste jaar dat we er woonden scheidde mijn moeder van mijn vader en kreeg ze een relatie met haar vroegere verloofde.

Ik volgde de havo. Mijn broer kon beter leren dan ik en ging naar onze vader in Nederland om havo/vwo te volgen, wat niet op Bonaire mogelijk was. Ik ging toen naar de derde klas. De vakantie na havo 3 bracht ik door in Nederland en zo werd ik herenigd met mijn broer. Wat had ik hem gemist! Wij hebben een hechte band. Toen we opgroeiden, was hij de enige constante in mijn leven. Bij onze vader in huis ontbrak het aan een moederfiguur. Huishoudelijke taken kwamen veelal op ons bordje. Daarom besloot ik na een volgende vakantie weer op Bonaire te blijven en overtuigde mijn broertje ervan dat ook te doen. In mijn laatste schooljaar werd mijn (half)broertje geboren, voor wie ik veel voor zorgde naast mijn studie. Ik haalde mijn havodiploma toen ik 16 jaar oud was.

Na mijn examen ging ik naar de Hogeschool in Leeuwarden, of all places. Ik kende er niemand. Toch is dat de plaats waar ik wortel heb geschoten. Misschien wel omdat ik toen helemaal op mezelf ben teruggeworpen en het vanaf dat moment helemaal mijn leven was. Ik woon er nu veertien jaar. Zo lang heb ik nog nooit ergens gewoond. Na mijn opleiding Social Work/CMV ben ik jongerenwerker geworden in Leeuwarden.

Afwisseling

Uiteindelijk voel ik me meer Nederlander dan Antilliaan. Ik heb genoten van het eiland, van mijn familie, maar ik miste de seizoenen. Een kerstboom met kaarsjes op het strand bij 30 graden Celsius werkt niet. Hij roept niet hetzelfde sentiment op als in een donker, winters, Hollands landschap. Lichtjes in het donker scheppen sfeer, maar wekken ook verwachting: straks wordt het licht en breekt de lente aan. Op Bonaire is alles gelijkmatig: het klimaat, je stemming. Er is ook weinig afwisseling in cultuur en landschap. Alles wat je kunt beleven (activiteiten, muziek, winkeltjes) is in zowat één straat te vinden, de Kaya Korona, de hoofdweg door de hoofdstad Kralendijk. Het verschil met Nederland is, dat mensen alle tijd hebben. Dat lijkt een cliché, maar het is ook echt zo. De lessen op school stopten uiterlijk 14:00 uur. ’s Middags waren we dus altijd vrij. Ik vond dat heerlijk. En we hadden gewoon datzelfde examen als al die leerlingen die in Nederland aan het eind van de middag thuiskwamen…

Tienermoeder

Gedurende mijn opleiding in Leeuwarden ontmoette ik mijn latere man, van wie ik zwanger raakte. Als tienermoeder was ik niet ongelukkig, integendeel juist. Ik was er helemaal van overtuigd dat ik mijn bestemming eindelijk gevonden had, dat dit Gods plan was. Na al het heen en weer gereis, het hechten en onthechten, zou mijn leven één lange Kaya Korona worden, rechtdoor naar de eeuwigheid.

Maar het liep anders. Drie maanden voor de bevalling van ons derde kind, verschoot de spreekwoordelijke roze wolk van kleur. Mijn man wilde niet meer met mij verder. We zijn een jaar uit elkaar geweest. Ik wilde het thuis dat ik gevonden had echter niet zomaar opgeven.

Mijn overtuiging dat God ons bij elkaar had gebracht en dat de mens niet moet scheiden wat God heeft samengevoegd, speelde daarin een belangrijke rol. Ik wilde trouw zijn, nakomen wat ik beloofd had en er desnoods keihard voor knokken. Opgeven was het laatste waar ik aan dacht. De vrijwilliger van Humanitas, hoe goed bedoeld ook, deed verwoede pogingen om mij van deze overtuiging af te helpen. Uiteindelijk is het niet van een scheiding gekomen. Met hulp van anderen kon het gezin draaiende worden gehouden en kon ik nog net mijn baan behouden. Mijn leven is nu weer behoorlijk op de rit, maar de wond blijft. Mijn partner heeft mij uiteindelijk niet in de steek gelaten, maar hij is wel zijn geloof in God kwijtgeraakt. Dat maakt onze relatie wel lastig. Het is niet die gelijkmatige, paradijselijke Kaya Korona geworden, maar een leven in jaargetijden. Er is genoeg afwisseling, misschien weleens te veel. Maar onder al dat temperament, onder al die onrust, onder al die botsingen zit toch ergens een constante. Noem het gedragenheid. Noem het geloof. Noem het een thuis.

Sofie Rijpma-van Loon is dertig jaar, getrouwd en moeder van drie kinderen. Ze werkt als jongerenwerker in twee wijken van Leeuwarden.

Verder lezen?
De verdere inhoud van dit artikel of deze pagina is voorbehouden aan onze abonnees (u kunt hier inloggen).
Bent u nog geen abonnee, vraagt u dan een proefnummer aan, of registreert u zich direct online voor een abonnement.