Warning: Memcache::addserver() expects parameter 2 to be long, string given in /home/httpd/vhosts/sophieonline.nl/httpdocs/libraries/joomla/cache/storage/memcache.php on line 84
In memoriam Jan D. Dengerink
In memoriam Jan D. Dengerink Print
Written by   

Op 29 juni jl. overleed in de leeftijd van 89 jaar Jan Dengerink, reformatorisch filosoof in hart en nieren. Hij bekleedde van 1974 tot 1986 de bijzondere leerstoelen Reformatorische Wijsbegeerte aan de Universiteit Utrecht en de Rijksuniversiteit Groningen. Op die posities legde hij getuigenis af van zijn geloof in de drie-enige God en liet hij zien hoe dit geloof doorwerkte in zijn denken over de werkelijkheid. Ik heb Jan Dengerink altijd als mijn leermeester beschouwd. Hij heeft mij ‘ingewijd’ in de ‘geheimen’ van de christelijke wijsbegeerte. Vele jaren heb ik bij hem colleges gevolgd. Een beslissende invloed op mij had hij door de werkgroep ‘Wetenschapsfilosofie’, waarin we met een groep studenten de belangrijkste teksten uit de reformatorische wijsbegeerte bespraken. In deze werkgroep was hij op zijn best.

Jan Dengerink promoveerde in 1948 op het proefschrift Critisch-historisch onderzoek naar de sociologische ontwikkeling van het beginsel der ‘souvereiniteit in eigen kring’ in de 19e en 20e eeuw. Na zijn promotie werkte hij tot 1972 in verschillende functies aan de Vrije Universiteit. Hij is actief geweest in de calvinistische en evangelische studentenbeweging, onder meer als bestuurslid van IFES. Ook was hij actief lid van het CDA.

Jan Dengerink kan gekarakteriseerd worden als de ‘filosoof van de scheppingsidee’. Als geen ander heeft hij het geschapen-zijn van de schepping doordacht, in het bijzonder in zijn magnum opusgetiteld De zin van de werkelijkheid (1986). Recent heeft hij de kern van zijn denken nog eens samengevat in de brochure In het Krachtveld van het Woord. Nadenken over de Schepping, het Rijk van God,die in 2009 is afgerond en in 2010 postuum in eigen beheer is uitgegeven. In deze brochure neemt hij zijn uitgangspunt in het leven van de moderne mens dat gekarakteriseerd wordt door drukte, onrust en onzekerheid. Hij wil die moderne mens een handreiking bieden door ‘afstand te nemen van de actuele gang van zaken en zich te bezinnen op de diepere vragen van het leven’. Hij benadrukt dat fundamentele motieven – die religieus van aard zijn – in hoge mate bepalend zijn voor de manier waarop de mens tegen de werkelijkheid aankijkt. Hij stelt dat – ondanks de veelheid van fundamentele motieven – er wel degelijk een betekenisvolle filosofische discussie mogelijk is. Jan Dengerink – zo kennen we hem – maakt zijn eigen positie expliciet: ‘De mens is en blijft onder alle omstandigheden gedragen en omsloten door het allesomvattende scheppingswoord. Hij kan er niet buiten treden. Daarin liggen ook de grenzen van zijn kennen.’

De overlijdenskaart vermeldt dat Jan heengegaan is ‘uitziend naar een nieuwe schepping’. We citeren nog één keer de brochure In het Krachtveld van het Woord: “Wij mogen (…) de verwachting koesteren, dat er een tijd zal komen waarin alle waaroms zullen worden opgelost en verdwijnen als sneeuw voor de zon. Dit is wanneer het licht van het oorspronkelijke scheppingswoord weer volop zal schijnen tot in alle uithoeken van de kosmos”. “Dit is de tijd waarin de gebrokenheid van de wereld van nu en al het daarin besloten lijden zal plaatsmaken voor een nieuwe of vernieuwde wereld en de schepping weer in haar volmaakte heerlijkheid zal opbloeien”. Deze woorden karakteriseren mooi hoe hij geleefd en gewerkt heeft. We gedenken hem met respect en dankbaarheid.

 

De brochure In het Krachtveld van het Woord is verkrijgbaar bij Jurrien Dengerink ( CLOAKING ) en kost 7,- euro (incl. verzendkosten).