Warning: Memcache::addserver() expects parameter 2 to be long, string given in /home/httpd/vhosts/sophieonline.nl/httpdocs/libraries/joomla/cache/storage/memcache.php on line 84
Gelijk ook wij vergeven onze schuldenaren
Sophie
Sophie Sophie


Vraag nu een
GRATIS
proefnummer aan!

Vraag nu een gratis proefnummer aan!
Missie
Soφie is een uitgave van de Stichting voor Christelijke Filosofie. Zij biedt een intellectuele uitdaging door kritisch na te denken over actuele onderwerpen, geïnspireerd door de christelijke traditie.

Redactie
ing. P. de Boer
dhr. A. Deddens
mevr. drs. E.J. van Dijk
mevr. drs. M. Doornenbal
mevr. drs. R. Ebbers-van Aalst
dr. J. Ester
drs. I.D. Haarsma
prof. dr. J. Hoogland
dhr. A. Janse
dr. ir. R.A. Jongeneel
mevr. drs. D.G. Rots
dr. P.H. Vos
dr. K. van der Zwaag
Gelijk ook wij vergeven onze schuldenaren PDF Print Email
Written by   

God zal me vergeven, dat is zijn beroep!, aldus de famous last words van dichter Heinrich Heine. Nu is het één ding om God een beroep in de schoenen te schuiven, Hem vervolgens beroepsdeformatie toe te dichten is wat al te menselijk. Toch is het niet zozeer de spot met God die dit citaat schokkend maakt, als wel de christelijke praktijk die tot een dergelijk beeld van God aanleiding geeft.

Kennelijk hebben christenen van God een barmhartigheidsautomaat gemaakt. ,,Er is vergeving, altijd bij U geweest.’’ Als vergeving echter een zekerheidje zou zijn, wordt elke schuld, hoe groot ook, een bagatel en is straf of boete niet aan de orde. Anselmus heeft het anders geleerd: tussen de polen van straf en vergeving ligt het magnetisch veld van de genoegdoening. Leest u het boeiende artikel van Nico den Bok over de door protestanten nooit goed begrepen middeleeuwse filosoof, en het artikel van Willem Ouweneel over de gezonde verhouding tussen schuld, schuldbesef en boete.

Maar wat is eigenlijk schuld? Wat is de aard van ons (morele) tekort? Op ons denken hierover hebben Augustinus en Immanuel Kant een beslissende invloed gehad. Graag verwijs ik u naar Pieter Vos en Klaas van der Zwaag. Oprecht berouw is een voorwaarde voor vergeving, zo leren ons de miljoenen reacties op de schuldbekentenis van Lance Armstrong (leest u Uit het hart). Arthur Hegger beschrijft de rol van schaamte.

En wat moeten we met de enorme schuldenlast van de derde wereld? Van Griekenland? Van de Verenigde Staten? Vergeven? Kwijtschelden? Zo eens in de vijftig jaar staat er onder christenen een groot en moedig denker op die een pleidooi voert voor de herinvoering van het jubeljaar, of jubileum, zoals het in de Nieuwe Bijbelvertaling heet: kwijtschelding van schulden, herverdeling van land. Een samenleving kan immers pas gedijen wanneer we anderen behandelen zoals we zelf behandeld willen worden, de gulden regel. Deze gulden regel is specifiek gemaakt in de regel der dankbaarheid van het Onze Vader: vergeef ons onze schuld, gelijk ook wij vergeven onze schuldenaren. Dat vergeven van schulden geldt natuurlijk in de eerste plaats schulden in financiële zin, die zijn zelfs het makkelijkst om te vergeven. Het is ‘maar’ geld. Of toch niet? Hoe komt het dat profeten die pleiten voor kwijtschelding nooit hun jubileum halen en verkommeren als roepende in de woestijn?

Wellicht heeft nu de wal het schip van de kerk gekeerd. De Amerikaanse antropoloog David Graeber schreef een weergaloos boek over schuld, dat door vriend en vijand zeer hoog aangeslagen wordt: Schuld, de eerste 5000 jaar. Een van zijn belangrijkste stellingen is dat schulden niet per se hoeven te worden afgelost. In veel gevallen is het zelfs immoreel om schulden niet kwijt te schelden. Het is niet verwonderlijk dat de stem van deze profeet gehoord wordt en zijn boek mede aanleiding is geworden tot het thema van de Maand van de Filosofie. En als zelfs ‘ongelovigen’ ons al de Thora gaan voorhouden, dan wordt het toch de hoogste tijd dat wij als schuldenaars van vergeven ons beroep gaan maken en bankiers en politici werven als collega’s.

 
Sophie