Neocalvinistisch verzet tegen de prestatiemaatschappij

Wat heeft de christelijke filosofie te bieden als tegenwicht tegen de homo economicus, het ideaalbeeld van onze prestatiemaatschappij? Robert van Putten maakt een rondgang langs enkele hedendaagse christelijke filosofen.   Een thema dat in 2018 behoorlijk lijkt doorgebroken in de landelijke nieuwsmedia is de problematiek van de prestatiemaatschappij. Al een aantal jaren neemt de aandacht ervoor toe, getuige de alsmaar groeiende literatuur over burn-out, stress en remedies als onthaasting en ontspanning. Maar meer dan in […]

Antidotum tegen ondergangsstemming

De instrumentele waarde van optimisme en hoop zijn ongeveer gelijk. Maar hoop gaat verder, is de stelling van Jan Hoogland.   Al enige tijd ligt de Nederlandse vertaling van Oswald Spenglers Der Untergang des Abendlandes prominent in veel (betere) boekhandels. In het vorige artikel las u de uitstekende weergave van Spengler door Klaas van der Zwaag. Het boek confronteert ons opnieuw met de vraag wat ook voor onze tijd de meest passende houding is. Een […]

Boekbespreking, De ziel van Europa - steeds meer los van christelijke verankering

De ziel van Europa – steeds meer los van christelijke verankering

De meeste mensen geloven dat ze een ziel hebben, maar bijna niemand kan uitleggen wat het is, luidt de eerste zin van het boek van Ole Martin Høystad, emeritus hoogleraar culturele studies aan Telemark University in Noorwegen. Hij geeft een scherpe analyse van het begrip ‘ziel’ in de cultuurgeschiedenis. Ziel is de uitdrukking van iets diep persoonlijks. In de gehele geschiedenis is de ziel het prisma geweest waardoor de mens en zijn leven gezien en […]

Zygmunt Bauman

Zygmunt Bauman (1925-2017) was de Freud van onze tijd – Een voorbeeld van kritisch gebruik van zijn werk

Op 9 januari jongstleden overleed Zygmunt Bauman in de leeftijd van 91 jaar. Volgens Hans Boutellier vervulde Bauman de rol van Freud. Hij stelde pijnlijke diagnoses over de psychologie van onze samenleving, maar zijn kritiek was, anders dan die van Freud, nogal eenzijdig en massief. In zijn denken over criminaliteit maakt Boutellier kritisch gebruik van het werk van Bauman. Zygmunt Bauman was als de psychoanalyticus die geen genade kent met de neuroticus, met dat verschil […]

Illustratie, Vindplaatsen van vertrouwen

Vindplaatsen van vertrouwen – Een christelijk-sociale reflectie op maatschappelijk onbehagen

In Nederland heersen gevoelens van malaise en onbehagen. Hoewel mensen persoonlijk best tevreden zijn, hebben zij het idee dat de samenleving als geheel erop achteruit gaat. Dit uit zich in obsessies met onveiligheid. Hoe moeten we dit duiden vanuit christelijk-sociaal perspectief? Kunnen we alternatieven bieden? Vanuit de trias ‘geloof, hoop en liefde’ reikt Ronald van Steden een interpretatiekader aan, met waardering voor de kansen en vitaliteit die het maatschappelijk middenveld biedt. Een spook waart door […]

Fieke van der Panne

Waarom is groepsgedrag van mensen zo ironisch?

Fieke van der Panne is theatermaker. Ze doet niets liever dan observeren. Op een terrasje naar het gedrag van mensen kijken is haar favoriete bezigheid. Wat mensen doen, slaat vaak nergens op. Met name als ze deel gaan uitmaken van een groep, gebeuren er vreemde dingen. Het lijkt wel of mensen dan geen wil meer hebben. Hoe kan dat? Ik kom net van het vliegveld. Dat is voor mij een prachtige plek. Je kunt schaamteloos […]