Boekbespreking, Ouweneel waarschuwt tegen hellend vlak van evolutionisme

Ouweneel waarschuwt tegen hellend vlak van evolutionisme

Willem Ouweneel komt met een opvallend scherpe afwijzing van het boek van Gijsbert van den Brink, En de aarde bracht voort. Ouweneel beschouwt de combinatie van evolutionisme en Bijbelse scheppingsleer als een onmogelijke zaak. “Ik ben bang dat er geen tussenweg is: het is evolutie óf openbaring. Het is jezelf bedriegen als je denkt dat je beide kunt hebben.” Ouweneel heeft zich al vanaf de jaren zeventig beziggehouden met de problematiek van Bijbel en evolutie. […]

Boekbespreking, God wil geen bloed zien maar liefde

God wil geen bloed zien maar liefde

Klaas van der Zwaag

De uitvoeringen van de passies van Bach zijn weer achter de rug. Christenen belijden de verzoening door het offer van Christus aan het kruis, maar hoe moeten we dat precies interpreteren? De Anglicaanse theologen Tom Wright en Rowan Williams keren zich tegen een God die ‘bloed wil zien’ en stellen dat het in het christendom ten diepste gaat om de opofferende kracht van de liefde. In het boek Goede Vrijdag. De dag dat de revolutie […]

Boekbespreking 'Inspirerende millennials'

Inspirerende millennials

Wie denkt dat millennials alleen maar met twee duimen kunnen typen en hun intellectuele vermogens slechts gebruiken om hun likes te tellen, moet kennismaken met De jonge denkers. Wat een leuk boek en wat een leuke generatie! Een troost voor de verloren generatie, babyboomers en nog oudere lui. Veertien bezonnen, zelfkritische en enthousiaste scholieren beschrijven hun verbeelding met betrekking tot onze samenleving in de vorm van een essay of column, waarna ze door hun docent […]

Boekbespreking 'Susan Neiman, Verzet en rede in tijden van nepnieuws, Rotterdam, 2017'

Indringend pamflet van Susan Neiman

Aart Deddens en Jan Hoogland

Susan Neiman is een Amerikaanse filosofe die internationaal bekend is geworden door haar publicaties over moraal en ethiek. In het Nederlands vertaald verschenen van haar Het kwaad denken en Morele helderheid. Momenteel is zij directeur van het Einstein Forum in Potsdam (een internationale denktank) en woont zij in Berlijn. Zij is bezig met een boek over wat de wereld van Duitsland kan leren als het gaat over de verwerking van een ‘fout’ verleden (Vergangenheitsbewältigung). In […]

Boekbespreking 'Jan H. van Bemmel, Waar was je? Geloven na Darwin en Hubble, Amsterdam, 2017 Wapenveld'

Bescheidenheid past in debat over evolutie

Klaas van der Zwaag

Over schepping contra evolutie is zo langzamerhand het laatste woord nog niet gezegd. Het boek van Jan van Bemmel, emeritus hoogleraar in de medische informatica aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, pleit voor nuchterheid en bescheidenheid. En het blad Wapenveld wijst op een derde perspectief, tussen enerzijds ongeremd geloof in de wetenschap en anderzijds creationistisch fundamentalisme. Van Bemmel stelt dat de wetenschap niet in staat is om vanuit zichzelf iets te zeggen over een eerste oorzaak, […]

Boekbespreking 'Geloof laat een muur vallen'

Geloof laat een muur vallen

Net als bij Jericho viel de Berlijnse muur zonder geweld. Christian Führer, de bekende predikant van de Nicolaikerk in Leipzig, heeft in zijn memoires beschreven hoe dit zover is gekomen. De maandagse vredesvespers speelden een hoofdrol. Führer is eerlijk, hij vertelt niet alleen over de successen maar ook over de teleurstellingen, bedreigingen en twijfels die eraan voorafgingen. In het voorwoord citeert hij met instemming Ben-Gurion die zei: “Wie niet in wonderen gelooft is geen realist!” […]

Boekbespreking 'Wederzijds commentaar kunst en filosofie'

Wederzijds commentaar kunst en filosofie

De bij ArtEZ in Zwolle werkzame docenten Wendy Janssen en Onno Zijlstra hebben met hun boek Reflecties iets moois op de wereld gezet. De ondertitel van hun boek luidt: 25 Kunstwerken 24 Filosofen. Het uitgangspunt van de hier gebundelde beschouwingen zijn kunstwerken (beelden, objecten, schilderijen, installaties) uit de twintigste en eenentwintigste eeuw. Om deze kunstwerken te begrijpen of het aanvankelijke begrijpen te verdiepen, komen filosofen in beeld die een bepaalde opvatting van kunst en schoonheid, […]

Boekbespreking 'Michel Henry, Woorden van Christus'

Ontregelende Woorden van Christus

Michel Henry is een origineel en antithetisch denker. Dat is zijn voordeel. Hij wortelt echter niet in een vertrouwde traditie (wie leest er Irenaeus?). Dat is een nadeel. Henry is radicaal als Bonhoeffer en vreemd als Girard en koppelt aan de ongemakkelijke Woorden van Christus ongemakkelijke beschouwingen. Toen Michel Henry (1922-2002) tijdens de Tweede Wereldoorlog in het Franse verzet zat, was zijn schuilnaam Kant. Of hij een verband zag tussen deze filosoof en het nazisme, […]

Boekbespreking 'Anna Bikont, De misdaad en het zwijgen. Jedwabne 1941, de levende herinnering aan een pogrom in Polen'

Scheuren in het traditionele beeld van de Jodenvervolging

De schuld van de Duitsers aan de uitroeiing van de Europese Joden werd tijdens de laatste decennia van de twintigste eeuw in zekere zin formuleerbaar door de stelling dat de Duitsers allen verantwoordelijk waren voor het verleden, maar dat het begrip ‘collectieve schuld’ niet van toepassing was. De gewone burger die gewoon zijn werk had gedaan tijdens het Derde Rijk en die zich politiek stil had gehouden uit angst dat hem/haar iets zou worden aangedaan, […]

Boekbespreking 'Gert J. Peelen, Spreken over boven. Harry Kuitert – een biografie, Amsterdam, 2016'

Kuitert oogt door inzet op de ervaring weer actueel

Klaas van der Zwaag

Is de theologie van Harry Kuitert achterhaald? Het wordt vaak gezegd en klakkeloos herhaald. De vrijzinnigheid zou meer voor de oude generatie zijn en deze tijd kent veel minder radicale ex-gereformeerden die zich tegen de kerk afzetten. Toch oogt Kuiterts inzet op de ervaring en de taal van de verbeelding verrassend actueel. Gert Peelen schreef een biografie over een van de meest omstreden theologen in de Nederlandse kerken van de vorige en deze eeuw. Omdat […]